Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας
Η Πρεσβεία της Ελλάδας στη Βουλγαρία οργάνωσε Ημερίδα σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Σόφιας
Η Πρεσβείας της Ελλάδας στην Βουλγαρία σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Σόφιας οργάνωσε ημερίδα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας.
Η επίκουρος καθηγήτρια Velichka Simonova-Grozdeva, του Πανεπιστήμιου της Φιλιππούπολης, στην εισήγηση της αναφέρθηκε και στην ποίηση του Σερραίου ποιητή Στέλιου Σαριβασίλη, καθώς επίσης και στην διεθνή Πανεπιστημιάδα θεάτρου.
Στη σχετική πρόσκληση αναφερόταν τα παρακάτω:
Ημερίδα της Πρεσβείας της Ελλάδος στην Βουλγαρία με αφορμή
την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας (6.2.2019)
Η Πρεσβεία της Ελλάδoς στη Βουλγαρία σε συνεργασία με τον Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας της Σχολής Κλασσικών και Νέων Φιλολογιών του Πανεπιστημίου της Σόφιας «Άγιος Κλήμης Αχρίδας» έχει την τιμή να σας προσκαλέσει σεΗμερίδα με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής ΓλώσσαςΤετάρτη 6 Φεβρουαρίου 2019 , ώρα 18:00,Πανεπιστήμιο της Σόφιας «Άγιος Κλήμης Αχρίδας», Νέα Αίθουσα Συνεδριάσεων, όροφος 3ος. Είσοδος από οδό «Σβ. Κλ. Όχριντσκι», πλησίον οδού Σίπκα.
Ομιλητές:
Αναπλ. Καθ. Δημήτριος Ρούμπος, Πανεπιστήμιο του Βέλικο Τάρνοβο: «Το Κέντρο Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού του πανεπιστημίου του Βέλικο Τάρνοβο».
Αναπλ. Καθ. Dragomira Valtcheva, Πανεπιστήμιο της Σόφιας: «Μεταφράζοντας τον Ν. Καζαντζάκη στα βουλγαρικά».
Επικ. Καθ. Velichka Simonova-Grozdeva, Πανεπιστήμιο της Φιλιππούπολης: «Η εκμάθηση και η χρήση της νέας ελληνικής ως ξένης γλώσσας μέσα από τις τέχνες του λόγου».
Επικ. Καθ. Ekaterina Grigorova, Νέο Βουλγάρικο Πανεπιστήμιο: «Τα τμήματα Νεοελληνικών Σπουδών στο σταυροδρόμι των προκλήσεων».
Λέκτορας Anna Lazarova, Πανεπιστήμιο της Σόφιας: «Τα μόρια της νεοελληνικής γλώσσας – μικρές λέξεις με μεγάλη δύναμη».
– Δύο φοιτήτριες του Τομέα Νεοελληνικής Φιλολογίας της Σχολής Κλασσικών και Νέων Φιλολογιών του Πανεπιστημίου της Σόφιας θα απαγγείλουν ελληνική ποίηση.
Η εισήγηση της Επικ. Καθ. Velichka Simonova-Grozdeva, του Πανεπιστημίου της Φιλιππούπολης, με θέμα :«Η εκμάθηση και η χρήση της νέας ελληνικής ως ξένης γλώσσας μέσα από τις τέχνες του λόγου»
Η Επικ. Καθ. Velichka Simonova-Grozdeva, του Πανεπιστημίου της Φιλιππούπολης,, στην εισήγηση-ομιλία της με θέμα «Η εκμάθηση και η χρήση της νέας ελληνικής ως ξένης γλώσσας
μέσα από τις τέχνες του λόγου», επισήμανε τα παρακάτω:
Το θέμα της εκμάθησης και της χρήσης της νέας ελληνικής γλώσσας ως ξένης μέσα από τις τέχνες του λόγου, δηλαδή μέσα από τη λογοτεχνία και το θέατρο (και θα πω στη συνέχεια γιατί το θέατρο το αντιλαμβάνομαι με τον τρόπο αυτό), έχει μία άμεση σχέση με την καθιέρωση της 9ης Φεβρουαρίου ως Παγκόσμιας Ημέρας Ελληνικής Γλώσσας, αφού αποτελεί την ημέρα μνήμης του εθνικού ποιητή της Ελλάδας Διονυσίου Σολωμού. Και ενώ σκέφτομαι στο εξής θα αναφερθώ σε κάποιες καλές πρακτικές διδασκαλίας και δυναμικής εκμάθησης των νέων ελληνικών στο Πανεπιστήμιο της Φιλιππούπολης, βασιζόμενες στη λογοτεχνία, την υποκριτική τέχνη και τον συναισθηματικό πλούτο του θεάτρου,θα προσθέσω ότι ο Σολωμός και τα έργα του πρωτοπαρουσιάστηκαν στη Βουλγαρία και στη βουλγαρική γλώσσα την μακρά δεκαετία του 1960.
Οι διδάσκοντες διάφορες ξένες γλώσσες είναι πεπεισμένοι ότι ένα λογοτέχνημα στο μάθημα της ξένης γλώσσας μπορεί να έχει ποικιλότροπες χρήσεις και οφέλη. Η Ντόρα Στέρεβα αναφέρει ότι «στην πράξη χωρίς ανάγνωση λογοτεχνίας δεν είναι δυνατόν να επιτευχθεί η πλήρης κατάκτηση μίας ξένης γλώσσας», σημειώνονταςως προτερήματα των λογοτεχνημάτων το πλούσιο τους γλωσσικό σύστημα, η ποικιλία της γραμματικής τους υποδομής, η αισθητική και η συναισθηματική επίδραση που ασκούν στον αναγνώστη, η δυνατότητα διαπολιτισμικής επικοινωνίας, ενώ στην τελευταία συμβάλλει και η μετάφραση. Πραγματικό βήμα προς αυτή την κατεύθυνση αποτελεί η πρόσφατη δημοσίευση του πολίτιμουπονήματος της συναδέλφου του Νοτιοδυτικού Πανεπιστημίου στο ΜπλαγκόεβγκραντΔρ. Μαρία Χρίστοβα. Πρωτότυπο και καλόγουστο το εγχειρίδιο αυτό προσφέρει στους Βουλγάρους φοιτητές επιλεχθέντα κείμενα της νεοελληνικής λογοτεχνίας, την απόδοσή τους στη βουλγαρική γλώσσα, καθώς και ένα πλήθος λογοτεχνικών προκλήσεων και εργασιών.
Απαριθμώντας κάποιες αρχές που τις θεωρεί σταθερές συντεταγμένες για την προσέγγυση κάθε γλώσσας, ο καθηγ. Γιώργος Μπαμπινιώτης λέει το εξής: «Η γλώσσα χτίζεται με ακούσματα και διαβάσματα, αλλά προάγεται με πρότυπα. Η γλώσσα δεν μαθαίνεται αν δεν τροφοδοτείται αδιάλειπτα από τη γλωσσική εμπειρία: ό,τι ακούμε και ό,τι διαβάζουμε. […]Αν τα γλωσσικά ακούσματα είναι το υλικό που κτίζουμε τη γλώσσα μας, τα ποιοτικά γλωσσικά ακούσματα, καθώς και τα ποιοτικά γλωσσικά διαβάσματα, κείμενα με ποιότητα και απαιτήσεις στη σύνταξη και την εκφορά τους, αποτελούν τα γλωσσικά πρότυπα που αναπτύσσουν και προάγουν το γλωσσικό αίσθημα. Τα πρότυπα γλωσσικά κείμενα, είτε πρόκειται για λογοτεχνία, είτε για επιστήμη κ.λ. […] επηρεάζουν βαθιά […] τη δική μας γλωσσική έκφραση, τις γλωσσικές επιλογές μας, την όλη στάση μας στη γλώσσα. Και είναι τα πρότυπα που χρειαζόμαστε, ο ποιοτικός λόγος […]».
Η προσπάθεια των καθηγητών του Τμήματος Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο του Πλόβντιβείναι, εδώ και χρόνια, να στρέφουν το ενδιαφέρον των φοιτητώνπρος τα έργα της ελληνικής λογοτεχνίας και τη λογοτεχνική μετάφραση, δηλαδή στα ποιοτικά διαβάσματα και τα γλωσσικά πρότυπα με τον παραπάνω ορισμό. Η επιδίωξη αυτή αποτυπώθηκε και αποτυπώνεται σεδιάφορες δραστηριότητες:
1. Συμμετοχή στον Ετήσιο Φοιτητικό Διαβαλκανικό Διαγωνισμό Μετάφρασης ελληνικής ποίησης και πεζογραφίας, διοργανωμένο από το ΝΕ Τμήμα του Πανεπιστημίου της Σόφιας, το Τμήμα ΝΕ Σπουδών του Νέου Βουλγαρικού Πανεπιστημίου, την Εταιρεία Νεοελληνιστών της Βουλγαρίας «Κ. Παλαμάς» σε συνεργασία με την Εταιρεία Μεταφραστών Βουλγαρίας. Το 2019 ο Διαγωνισμός θα γιορτάσει την εικοσαετία του·
2. Λογοτεχνικές συναντήσεις, συζητήσεις και συνεργασίες με Έλληνες και Ελληνίδες συγγραφείς και ποιητές/ποιήτριες (τους Δ.Νόλλα, Σ.Σαριβασίλη, Σ.Σαράκη, Η. Κεφάλα, Λ.Μερίκα, Α.Σιδηρά, Θ. Καλογιάννη κ.ά.) αποσκοπώντας και στον συνεχή εμπλουτισμό της Βιβλιοθήκης Ελληνικής Γλώσσας, Λογοτεχνίας και Πολιτισμό που στεγάζει το Πανεπιστήμιο·
3. Πρωτοβουλίες στον τομέα της λογοτεχνικής μετάφρασης:
– Το Workshop μετάφρασης, διοργανωμένο σε συνεργασία με την ποιήτρια και μεταφράστρια Γ. Μπούκοβα. Τα μεταφρασμένα από τους φοιτητές ποιήματα του Τ. Λειβαδίτη («Μυστική πύλη», «Απαγορεύεται η έξοδος», «Περιπέτεια») σε επιμέλεια της Γ. Μπούκοβα αναρτήθηκαν στο διαδίκτυο.
– Η ίδρυση του Εργαστήριου του νέου μεταφραστή νεοελληνιστή (2014) που δραστηριοποιείται στον τομέα της μετάφρασης. Σκοπός του είναι οι φοιτητές ως μεταφράζοντες να δώσουν συνέχεια στη μακρόχρονη πλούσια παράδοση της λογοτεχνικής μετάφρασης και αναμετάφρσης από ελληνική γλώσσα στη Βουλγαρία·
– Η δημοσίευση στην Εφημερίδα του Πανεπιστημιού των μεταφρασθέντων από τους φοιτητές στα πλαίσια του Εργαστηρίου κειμένων, συμμετοχή σε βιβλία που προέκυψαν από συνεργασίες με σύγχρονους ΄Ελληνες λογοτέχνες (π.χ. στην δίγλωσση έκδοση «Ποιητική ΑΜΦΙΠΟΛΙΤΕΙΑ του Στέλιου Σαριβασίλη το 2011) κ. λ.·
– Διαλέξεις και συζητήσεις για την απαιτητική τέχνη της λογοτεχνικής μετάφρασης με τις διακεκριμένες μεταφράστριες Ζ. Μιχάηλοβα και Γ. Μπούκοβα·
– Σε προηγούμενα χρόνια επανειλημμένη συνεργασία με το Σπίτι της Λογοτεχνίας στις Λεύκες Πάρου.
4. Συμμετοχή σε διεθνείς πρωτοβουλίες με επίκεντρο τις τέχνες του λόγου – τη λογοτεχνία και το θέατρο, οι οποίες να συμβάλλουν στην πρόοδο των φοιτητών όσον αφορά την εκμάθηση και τη χρήση της ελληνικής γλώσσας. Θα αναφέρω ενδεικτικά:
* τη συμμετοχή των φοιτητών ως μέλη του ερασιτεχνικού θιάσου του Τμήματος στη Διεθνή Πανεπιστημιάδα Θεάτρου στις Σέρρες επί τέσσερα συνεχόμενα χρόνια (2015-2018).
* τη συμμετοχή των φοιτητών και των καθηγητών του Τμήματος στην ετήσια
Διεθνή Πρωτοβουλία του Κ. Καρκανιά και του Σχολείου Ελληνικής Γλώσσας και Πολιτισμού Μέγας Αλέξανδρος «Η Επιστροφή του Οδυσσέα».
* τη συμμετοχή και τη διάκριση στο Διαγωνισμό της ΔΕΦΝΚ για καλλιτεχνικές δημιουργίες (παραστατικές τέχνες για νέους).
Αυτό το σημείο μου φαίνεται κατάλληλο ώστε να πω μερικά λόγια για την επιθυμία μας να ασχοληθούμε με δρώμενα. Θα ξεκινήσω όμως πάλι με τη στάση του Γ. Μπαμπινιώτη, ο οποίος υποστηρίζει ότι «Ηθοποιός σημαίνει λόγος, ηθοποιός σημαίνει έκφραση, γλωσσική και παραγλωσσική […] Το φως, ο φωτισμός στη διαδικασία της θεατρικής παράστασης, υποστηρίζει και αναδεικνύει την έκφραση, λεκτική και κινητική […]. Ωστόσο το θέατρο παραμένει λόγος, όσο το θέατρο αποτελεί επικοινωνία. Γιατί τι άλλο είναι στην ουσία το θέατρο – όπως και κάθε άλλη μορφή τέχνης – από επικοινωνία. […] Μόνο που το θέατρο όπως και η τέχνη του λόγου λόγου, η λογοτεχνία, συναντώνται και από κοινού διαφοροποιούνται από όλες τις άλλες μορφές της τέχνης στον κώδικα που χρησιμοποιούν: στηρίζονται και λειτουργούν μέσα από τον κώδικα της γλώσσας. Είναι και οι δύο τέχνες του λόγου. Η λογοτεχνία κατεξοχήν, αλλά και το θέατρο στη μεγαλύτερη του έκταση».
Οι θεατρικές δραστηριότητες συγκαταλέγονται αναμφίβολα στις σύγχρονες καινοτόμες πειραματικές μεθόδους και δημιουργικές τεχνικές στη διδασκαλία και στην εκμάθηση μίας ξένης γλώσσας. Η τέχνη του θεατρικού παιχνιδιού προσφέρει πολύπλευρες δυνατότητες βιωματικής μάθησης τόσο της ξένης γλώσσας, όσο και βιωματικής προσέγγισης του ξένου πολιτισμού. Η δραματοποίηση ως μέθοδος διδασκαλίας διακρίνεται επιπλέον για τα κίνητρα ενεργοποίησης φοιτητών καθώς τους παροτρύνει, διασκεδάζει και ωφελεί στην κατάκτηση της ξένης γλώσσας (π.χ. βελτίωση της προφοράς και του επιτονισμού, της δεξιότητας ανάγνωσης και απομνημόνευση κειμένων, εμπλουτισμός του λεξιλογίου με λέξεις από διάφορα υφολογικά στρώματα, βελτίωση του γλωσσικού αισθήματος και πρόοδος στην επικοινωνία, συναισθηματική καλλιέργεια, διεύρυνση του πνευματικού ορίζοντα, συνάντηση με τη διαφορετικότητα του άλλου πολιτισμού (ας μη ξεχνάμε ότι ο τρόπος σκέψεως κάθε λαού είναι εμφανείς επίσης μέσα από τις λεκτικές του δηλώσεις). Όλες οι θεατρικές παραστάσεις που έχουμε προετοιμάσει μέχρι στιγμής για το φόρουμ της Πανεπιστημιάδας στηρίζονται σε λογοτεχνικά έργα, γιατί (και πάλι ο Μπαμπινιώτης) «Το θεατρικό κείμενο αρχίζει και τελειώνει στη γλώσσα».
Με αφορμή την Παγκόσμια Ημέρα Ελληνικής Γλώσσας θα ήθελα να ευχηθώ στους φοιτητές και στους αποφοίτους μαςδύο πράγματα. Πρώτον, να μη χάσουν ποτέ το πάθος τους για την ελληνική γλώσσα. Και δεύτερον, δανείζοντας τα λόγια ενόςπρωταγωνιστήαπό το μυθιστόρημα του Α.Πανσέληνου «Ζαΐδα ή Η καμήλα στα χιόνια», να μη χάσουν την θεία τους περιέργεια καθώς πασχίζουν όλα να τα μάθουν και ας είναι ξένα από την τέχνη τους. Επειδή μόνο έτσι, όπως υποστηρίζει και ο ήρωας του έργου αυτού, θα δημιουργήσουν έργα σπουδαία.
