Από το Λύκειο των Ελληνίδων Σερρών ,στο πλαίσιο των επετειακών εκδηλώσεων των 60 χρόνων από την ίδρυση του
Αναβίωση του πανάρχαιου μαντικού εθίμου του Κλήδονα
Το βράδυ της Παρασκευής, 23 Ιουνίου 2017, στην πλατεία Ελευθερίας της πόλης των Σερρών με την συμμετοχή των Λυκείων των Ελληνίδων Λήμνου και Χαλκίδας
Με την αναβίωση του πανάρχαιου μαντικού εθίμου του Κλήδονα, σύμφωνα με το οποίο αποκαλύπτεται στις ανύπαντρες κοπέλες η ταυτότητα των μελλοντικών τους συζύγων πραγματοποιήθηκαν εκδηλώσεις από το Λύκειο Ελληνίδων Σερρών το βράδυ της Παρασκευής 23 Ιουνίου 2017 στην πλατεία Ελευθερίας της πόλης των Σερρών.
Από τα πανάρχαια χρόνια ο Κλήδονας ήταν ένα είδος τελετής που σχετίζονταν με την μαντική ερμηνεία διαφόρων σημείων κυρίως για την πρόβλεψη όλων όσων πρόκειται να συμβούν. Προέρχεται από την λέξη κλήδων που σημαίνει ήχο προγνωστικό. Στα ομηρικά χρόνια οι τελετές και οι δοξασίες αυτές είχαν σχέση με τις κινήσεις των άστρων και των ζωδίων, καθώς επίσης και με την τροχιά του φεγγαριού. Η γιορτή αυτή συνδυαζόταν κυρίως με την νεότητα μια που πίστευαν ότι η ζωή κινείται παράλληλα με τον ετήσιο αστρικό κύκλο και η 24η Ιουνίου, η αρχή του Καλοκαιριού, επιτρέπει και επιβάλλει αυτή την αντιστοιχία.
Το έθιμο στις Σέρρες
Στις Σέρρες ο εορτασμός άρχιζε από την παραμονή της εορτής του Γεννέσιου του Ιωάννη του Προδρόμου , με τις μεγάλες φωτιές που ανάβονταν με τα μαγιάτικα στεφάνια και τις πηδούσαν ακόμα και τα παιδιά. Κατόπιν έφερναν οι ανύπαντρες κοπέλες από το πηγάδι το αμίλητο νερό κρατώντας στολισμένα με λουλούδια γκιούμια( κανάτες)και τα άδειαζαν στη «γραγούδα » (πήλινο δοχείο), ρίχνοντας μέσα κι από ένα “ριζικάρι”, κάποιο προσωπικό, συνήθως πολύτιμο, αντικείμενο. Σκέπαζαν έπειτα τη γραγούδα και την άφηναν όλη νύχτα κάτω από τον ξάστερο ουρανό. Πήγαιναν τότε όλες για ύπνο και ονειρεύονται τον άντρα που θα παντρευτούν. Την επόμενη μέρα ανοίγονταν με τραγούδια η γραγούδα και καθώς η κάθε μια κοπέλα έπαιρνε πίσω το αντικείμενο που της ανήκει, ακουγόταν και από ένα δίστιχο, το περιεχόμενο του οποίου είχε κάποια σημασία για το “ριζικό” της κοπέλας, στην οποία εκείνη τη στιγμή απευθύνεται. Τα ριζικάρια κάποτε τελειώνουν και καθώς βασιλεύει ο ήλιος κάθε κοπέλα γέμιζε το στόμα της με μια γουλιά αμίλητο νερό, στεκόταν μπροστά στο παράθυρο και περίμενε μέχρι ν’ ακούσει το πρώτο ανδρικό όνομα. Αυτό πίστευαν πως θα ήταν και το όνομα του άντρα που θα παντρευόταν .
Η κ. Στέλλα Ελευθεριάδου πρόεδρος του Λυκείου Ελληνίδων Σερρών, σε δηλώσεις στη «Σ» αναφερόμενη στην εκδήλωση της αναβίωσης του Κλήδονα, τόνισε: «Ο κλήδονας είναι πανάρχαιο έθιμο , γιατί αναφέρεται σε λαϊκή μαντεία. Το Λύκειο Ελληνίδων Σερρών αναβιώνει το έθιμο ανελλιπώς από το 1960 .Σήμερα έχει ένα ιδιαίτερο χαρακτήρα το έθμιμο μιας και το συνδυάσαμε με τον εορτασμό των εξήντα χρόνων από την ίδρυση του Λυκείου των Ελληνίδων Σερρών. Είναι πανηγυρικός και έχουμε κοντά μας το Λύκειο των Ελληνίδων της Λήμνου και της Χαλκίδας, που συμμετέχουν στην χαρά μας αυτή».
«Απόψε όλοι θα θυμηθούμε τον κλήδονα των παιδικών μας χρόνων όταν μαζευόμασταν στις γειτονιές ,και οι γιαγιάδες μας διηγούταν το έθιμο που έφεραν από τις χαμένες πατρίδες, την Θράκη και την Μικρά Ασία. Εμείς το βιώσαμε το έθιμο και προσπαθούμε να το περάσουμε στα παιδιά μας. Εμείς τα ζούσαμε,τα χαιρόμασταν τα έθιμα και αυτά ήταν μέσα στην ζωή μας, ήταν μέσα στην καθημερινότητα μας, ήταν τρόπος ζωής η παράδοση και αυτό κάνουμε ως Λύκειο και μεις» σημείωσε η κ. Ελευθεριάδου.
Όπως δήλωσε η πρόεδρος του Λυκείου των Ελληνίδων Σερρών η εκδήλωση «Είναι πανηγυρική και έχουμε κοντά μας το Λύκειο των Ελληνίδων της Λήμνου και της Χαλκίδας, που συμμετέχουν στην χαρά μας αυτή».
Στην αρχή της εκδήλωσης στην πλατεία Ελευθερίας των Σερρών, οι κοπέλες του Λυκείου των Ελληνίδων Σερρών , έφεραν το αμίλητο νερό, έβαλαν στην «γραγούδα» τα προσωπικά αντικείμενά τους και μετά από λίγη ώρα πήραν πίσω τα αντικείμενα, ενώ ταυτόχρονα για κάθε κοπέλα ακουγόταν και ένα «ριζικό» ,ένα τετράστιχο ποίημα. Ακολούθησε χορός με τους χορευτές όλων των χορευτικών τμημάτων του ΛΕΣ και των επισκεπτών μελών των Λυκείων Λήμνου και Χαλκίδας αλλά και τους Σερραίους που παρακολούθησαν με ιδιαίτερη χαρά το δρώμενο. Η εκδήλωση ολοκληρώθηκε με το άναμμα της φωτιάς – όπου κάηκαν στεφάνια της Πρωτομαγιάς- και μικροί και μεγάλοι πήδησαν την φωτιά.
Δήμητρα Μετόκη metoki63@hotmail.com
