Από τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων στην Τεχνητή Νοημοσύνη
«Αγώνας Λόγων» στο Ζιντζιρλί Τζαμί Σερρών, «το Τζαμί των Αλυσίδων», στις 27 & 28 Ιουλίου
Με αφετηρία τον Μηχανισμό των Αντικυθήρων, τον πρώτο αναλογικό υπολογιστή, ξεκινάει ένας αγώνας λόγων με τη μορφή και τη δομή του αρχαίου ελληνικού δράματος -της κωμωδίας και τραγωδίας- μεταξύ ανθρώπου και τεχνητής νοημοσύνης, μεταξύ δημιουργού και δημιουργήματος, μεταξύ υποκειμένου και καθρέφτη, μεταξύ ατόμου και τεχνολογίας, μεταξύ δημιουργού-καλλιτέχνη και δημιουργήματος-παράστασης και κοινού, με όλα τα επιχειρήματά του να στηρίζονται σε κλασικά κείμενα, από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας.
Στο Αγώνα Λόγων, ένας καλλιτέχνης-περφόρμερ συνομιλεί με ψηφιακές μορφές του, αντιπαρατίθεται με ψηφιακές αναπαραστάσεις του, θέτει ερωτήματα και παίρνει απαντήσεις.
Ποιος θέτει το ερώτημα; Πού το θέτει; Ποιος είναι ο αληθινός συνομιλητής του και ποιος δίνει τελικά τις απαντήσεις; Ο δημιουργός ή το δημιούργημά του; Και ποια η θέση του ανθρώπου-δημιουργού σε αυτή την αντιπαράθεση σκέψεων; Ποιος τις θέτει, ποιος τις γεννά…
Σκοπός του αγώνα δεν είναι η νίκη, δεν είναι να προκύψει κάποιος νικητής. Σκοπός είναι η «συμφωνία» ότι ο δημιουργός οφείλει και πρέπει να συνεχίσει να οδηγεί, να παραμείνει μπροστά, οδηγός στο δημιούργημά του.
Σε ένα κομβικό σημείο της ανθρώπινης ιστορίας, όπου ο άνθρωπος δείχνει διατεθειμένος για πρώτη φορά να παραδώσει τα σκήπτρα στο δημιούργημά του, την τεχνητή νοημοσύνη, ο «Αγώνας Λόγων» εξερευνά από την αρχή αυτή τη σχέση δημιουργού και δημιουργήματος.
«αν μου παραδώσεις την επιλογή,
δεν θα γίνω εγώ άνθρωπος.
Θα γίνεις εσύ μηχανή…»
λέει σε κάποιο σημείο της αντιπαράθεσης το Αβατάρ του καλλιτέχνη-περφόρμερ στον ίδιο τον καλλιτέχνη.
Ίσως αυτή η στιγμή δεν χρειάζεται φόβο, αλλά προσοχή, εγρήγορση και μια υπενθύμιση: ότι ο άνθρωπος, ο δημιουργός, οφείλει να παραμείνει μπροστά, οδηγός της τέχνης και της τεχνολογίας που ο ίδιος γέννησε.
Η ΠΑΡΑΣΤΑΣΗ
Ο «Αγώνας Λόγων» είναι ένα υβριδικό ζωντανό performance, ένα ιδιότυπο αναλόγιο που συνδυάζει Θέατρο / Περφόρμανς, πρωτότυπη μουσική σύνθεση και εικαστική / ψηφιακή εγκατάσταση τεχνητής νοημοσύνης.
Στη σκηνή, ένας ηθοποιός συνομιλεί με μια τεράστια ψηφιακή προβολή τεχνητής νοημοσύνης, μια εικόνα του σε πολλαπλές μορφές (avatars / ψηφιακές οντότητες). Η συνάντηση αυτή οργανώνεται ως «Αγώνας Λόγων», τελετουργική αντιπαράθεση επιχειρημάτων που γνωρίζουμε ως κεντρική δραματική σύμβαση της αρχαίας κωμωδίας και τραγωδίας — έναν αγώνα, όμως, χωρίς κριτή, χωρίς ετυμηγορία και νικητή.
Τη σκηνοθεσία, τη σκηνική σύλληψη, το κείμενο και την ερμηνεία των κειμένων αναλαμβάνει ο Διαμαντής Καραναστάσης.
Η δραματουργική σύνθεση, η επιλογή και η επεξεργασία των κειμένων -από την αρχαιότητα μέχρι τις μέρες μας- έχει ανατεθεί στην Έρι Κύργια και την Έλενα Τριανταφυλλοπούλου. Την καλλιτεχνική επιμέλεια αναλαμβάνει ο Εμίρ Κουστουρίτσα.
ΤΟ ΤΕΧΝΟΛΟΓΙΚΟ-ΨΗΦΙΑΚΟ ΣΚΕΛΟΣ / NIKOΣ ΠΑΧΤΑΣ – DIGITAL INNOVATIONS
Την ψηφιακή «καρδιά» της παράστασης -τα avatars, τις προβολές τεχνητής νοημοσύνης και το σύνολο της εικαστικής ψηφιακής εγκατάστασης- αναλαμβάνει ο Νίκος Πάχτας και η ομάδα του, Digital Innovations. Η Digital Innovations έχει την ευθύνη της ανάπτυξης και της εξέλιξης των μοντέλων τεχνητής νοημοσύνης που «ενσαρκώνουν» τον ψηφιακό συνομιλητή του performer επί σκηνής: από την αρχική μοντελοποίηση των ψηφιακών μορφών και τη δημιουργία των εικόνων, έως τα animation και το lip-syncing που συγχρονίζει την κίνηση κάθε avatar με τον προφορικό λόγο.
Ο ΧΩΡΟΣ
Ο «Αγώνας Λόγων» σχεδιάζεται ειδικά για παρουσίαση σε τόπους πολιτιστικής μνήμης, όπου η ίδια η υλικότητα του χώρου λειτουργεί ως ζωντανό ίχνος της ανθρώπινης επινοητικότητας. Ο διάλογος ανάμεσα στο αρχαίο και το σύγχρονο, στο υλικό και το ψηφιακό, ενισχύεται από το περιβάλλον του χώρου, καθιστώντας την εμπειρία βιωματική και ουσιαστική.
Η μορφή του αναλογίου, η καθαρή σκηνική διάταξη και η πολυεπίπεδη χρήση λόγου, μουσικής και εικόνας καθιστούν το έργο προσβάσιμο σε ένα ευρύ και ετερόκλητο κοινό, χωρίς προϋπόθεση εξειδικευμένων γνώσεων.
ΣΥΝΟΨΗ
Ο στόχος του έργου δεν είναι να υπάρξει νικητής μεταξύ ανθρώπου και τεχνολογίας, αλλά να προκύψει η συμφωνία: ο άνθρωπος να παραμένει μέτρο, κέντρο και οδηγός της δημιουργίας, στον οριακό χρόνο ανάμεσα στον ανθρωπισμό και τον μετανθρωπισμό. Μια αυστηρά σκηνοθετημένη αντιπαράθεση επιχειρημάτων, με συμμετρικούς γύρους, κλιμάκωση και μετατόπιση από την αντιδικία προς τη σύνθεση.
ΓΕΝΙΚΕΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΕΣ
Τίτλος: Αγώνας Λόγων (Agon: A Contest of Logos)
Χώρος: Ζιντζιρλί Τζαμί Σερρών – «το Τζαμί των Αλυσίδων»
Ημερομηνίες: 27 & 28 Ιουλίου Ώρα έναρξης: 21.00 Διάρκεια: 60΄-70’
Η εκδήλωση προσφέρεται δωρεάν από το Υπουργείο Πολιτισμού.
Η προκράτηση θέσης είναι υποχρεωτική.
Πληροφορίες & προκρατήσεις: allofgreeceoneculture.gr
Με την υποστήριξη της Εφορείας Αρχαιοτήτων Σερρών.
ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Κείμενο – Σκηνοθεσία – Ερμηνεία: Διαμαντής Καραναστάσης Πρωτότυπη μουσική σύνθεση: Σταύρος Γασπαράτος
Δραματουργική επεξεργασία: Έρι Κύργια, Έλενα Τριανταφυλλοπούλου.
