Η μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στην ιστορία της ΕΕ
Υπεγράφη η ιστορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων
Υπεγράφη το Σάββατο στην Παραγουάη η εμπορική συμφωνία μεταξύ ΕΕ και Mercosur, μετά από 25 χρόνια διαπραγματεύσεων.
Πρόκειται για τη μεγαλύτερη εμπορική συμφωνία στην ιστορία της ΕΕ καθώς επισφραγίζει τη δημιουργία μίας από τις μεγαλύτερες ζώνες ελεύθερου εμπορίου στον κόσμο, που αντιπροσωπεύει το 30% του παγκόσμιου ΑΕΠ.
Η συμφωνία υπεγράφη το Σάββατο 17 Ιανουαρίου στην Ασουνσιόν, πρωτεύουσα της Παραγουάης -που ασκεί την εκ περιτροπής προεδρία του μπλοκ της Νότιας Αμερικής στο οποίο ανήκει και η Βολιβία- από κορυφαίους αξιωματούχοι της Ευρωπαϊκής Ένωσης και της νοτιοαμερικανικής εμπορικής ένωσης Mercosur, αφού ξεπεράστηκε ένα καθοριστικό στάδιο του διπλωματικού μαραθωνίου.
Στόχος της συμφωνίας είναι η δημιουργία μιας ευρείας ζώνης ελεύθερου εμπορίου μεταξύ τεσσάρων χωρών της Λατινικής Αμερικής — Αργεντινής, Βραζιλίας, Ουρουγουάης και Παραγουάης — και της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Τη συμφωνία που θα δημιουργήσει μια από τις μεγαλύτερες εμπορικές ζώνες στον κόσμο καλύπτοντας μια αγορά περίπου 700 εκατομμυρίων καταναλωτών, υπέγραψαν εκ μέρους της ΕΕ, η πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής Ούρσουλα Φον Ντερ Λάιεν και ο πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Αντόνιο Κόστα.
«Ήταν ένα μακρύ ταξίδι αλλά η Συμφωνία ΕΕ-Mercosur, η οποία δημιουργεί τη μεγαλύτερη ζώνη ελεύθερων συναλλαγών στον κόσμο, έρχεται την κατάλληλη στιγμή, όταν τη χρειαζόμαστε περισσότερο», δήλωσε ο Αντόνιο Κόστα λίγο μετά την υπογραφή.
Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν: Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία
«Σήμερα, έπειτα από 25 χρόνια εργασίας, γράφουμε ιστορία», τόνισε από την πλευρά της η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. Όπως ανέφερε, η συμφωνία «είναι κάτι πολύ περισσότερο από μια εμπορική συμφωνία», καθώς στέλνει το μήνυμα ότι η ΕΕ στηρίζει το άνοιγμα των αγορών, τη συνεργασία, το αμοιβαίο οικονομικό όφελος, με έμφαση στη βιωσιμότητα και στις γεωπολιτικές της επιλογές.
Η πρόεδρος της Επιτροπής υπογράμμισε ότι η συμφωνία θα δημιουργήσει «περισσότερες επιχειρηματικές ευκαιρίες και στις δύο πλευρές του Ατλαντικού, θα ενισχύσει τον ανταγωνισμό «επί ίσοις όροις» και θα οδηγήσει στην κατάργηση δασμών αξίας δισεκατομμυρίων ευρώ. Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις της Επιτροπής, οι εξαγωγές της ΕΕ προς τη Mercosur αναμένεται να αυξηθούν έως και 50 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ οι εξαγωγές από τις χώρες της Mercosur θα μπορούσαν να αυξηθούν έως και 9 δισεκατομμύρια ευρώ. «Αυτό σημαίνει πραγματική αξία, πραγματική ανάπτυξη, πραγματικές θέσεις εργασίας», σημείωσε.
«Πρόκειται και για μια “γεωπολιτική δέσμευση” μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, βασισμένη σε κοινές αξίες»
Σύμφωνα με τη Φον ντερ Λάιεν, η συμφωνία θα προωθήσει τις κοινές φιλοδοξίες των δύο περιοχών για βιωσιμότητα, προβλέποντας νομικές δεσμεύσεις με στόχο την κλιματική ουδετερότητα έως το 2050.
Όπως είπε, πρόκειται και για μια «γεωπολιτική δέσμευση» μεταξύ των δύο πλευρών του Ατλαντικού, βασισμένη σε κοινές αξίες, τον σεβασμό στους κανόνες και την εμπιστοσύνη, ανοίγοντας το δρόμο για ενισχυμένο πολιτικό διάλογο σε ζητήματα η βιωσιμότητα, η ισότητα, αλλά και ειρήνη και ασφάλεια.
Απευθυνόμενη προς τα 450 εκατομμύρια των ευρωπαίων πολιτών, η πρόεδρος της Επιτροπής διαβεβαίωσε ότι «η συμφωνία είναι καλή για την Ευρώπη και για κάθε κράτος μέλος». Σήμερα, 60.000 ευρωπαϊκές επιχειρήσεις εξάγουν στη Mercosur – οι μισές εκ των οποίων είναι μικρομεσαίες – και όπως είπε, θα επωφεληθούν από χαμηλότερους δασμούς, εξοικονομώντας συνολικά έως και 4 δισεκ. ευρώ ετησίως, ενώ παράλληλα θα αποκτήσουν καλύτερη πρόσβαση σε κρίσιμες πρώτες ύλες.
Αναφερόμενη στις ανησυχίες του ευρωπαϊκού αγροτικού τομέα, η Φον ντερ Λάιεν υπογράμμισε ότι έχουν προβλεφθεί «ισχυρές δικλείδες ασφαλείας» για την προστασία των ευαίσθητων γεωργικών τομέων και των εισοδημάτων των αγροτών, ενώ παράλληλα διασφαλίζονται 350 ευρωπαϊκές γεωγραφικές ενδείξεις.
Τέλος, σημείωσε ότι το επόμενο βήμα είναι η ολοκλήρωση των διαδικασιών επικύρωσης, ώστε οι πολίτες και οι επιχειρήσεις να αρχίσουν να απολαμβάνουν τα οφέλη της συμφωνίας το συντομότερο δυνατό.
Οι όροι της συμφωνίας
Οι χώρες του Mercosur δεσμεύονται να καταργήσουν το 91% των δασμών στα ευρωπαϊκά προϊόντα, ενώ η ΕΕ θα αφαιρέσει το 92% των φόρων στα νοτιοαμερικανικά προϊόντα, κυρίως αγροτικά. Η συμφωνία ευνοεί τις ευρωπαϊκές εξαγωγές αυτοκινήτων, μηχανών, κρασιών και τυριών, ενώ διευκολύνει την είσοδο στην Ευρώπη βοείου κρέατος, πουλερικών, ζάχαρης, ρυζιού, μελιού και σόγιας από τη Νότια Αμερική, με ποσοστώσεις προϊόντων χωρίς δασμούς, γεγονός που προκαλεί ανησυχία στους αντίστοιχους κλάδους.
Ο Πρόεδρος της Βραζιλίας, Λουίς Ινάσιο Λούλα ντα Σίλβα , χαρακτήρισε τη συμφωνία «πολύ καλή, ειδικά για τον δημοκρατικό κόσμο», υπογραμμίζοντας ότι η συνεργασία με την ΕΕ υπερβαίνει τη μόνη οικονομική διάσταση. «Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur μοιράζονται αξίες όπως ο σεβασμός στη δημοκρατία, το κράτος δικαίου και τα ανθρώπινα δικαιώματα», τόνισε.
Η αναθέρμανση των διαπραγματεύσεων τον Δεκέμβριο του 2024 προκάλεσε κύμα διαμαρτυριών από τον αγροτικό τομέα, με ορισμένες κατηγορίες προϊόντων να εμφανίζονται ως οι μεγάλοι χαμένοι της συμφωνίας στην Ευρώπη. Τον Σεπτέμβριο του 2025, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικύρωσε την αναθεωρημένη μορφή της συμφωνίας, η οποία συζητείται από το 1999, και οι δύο πλευρές κατέληξαν σε οριστική συμφωνία τον Δεκέμβριο. Η εφαρμογή της συμφωνίας ενδέχεται όμως να καθυστερήσει μερικούς μήνες.
Τα επόμενα βήματα
Η Ευρωπαϊκή Ένωση και η Mercosur υπέγραψαν σήμερα τη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης (EMPA) και μια Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου (iTA). Η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης θα πρέπει να επικυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της ΕΕ, σύμφωνα με τις εθνικές τους διαδικασίες.
Παράλληλα, η Προσωρινή Συμφωνία Εμπορίου, η οποία αφορά αποκλειστικά αρμοδιότητες της ΕΕ, θα τεθεί προς έγκριση στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και στο Συμβούλιο. Μόλις ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία, θα τεθεί σε ισχύ, μέχρι να επικυρωθεί πλήρως η Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης, οπότε και θα παύσει να ισχύει.
Σημειώνεται ότι η υπογραφή της συμφωνίας έρχεται σε έναν κόσμο αβέβαιο, επηρεασμένο από προστατευτισμό και δασμούς που εισήγαγε ο Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος απείλησε με επιπλέον δασμούς χώρες που δεν υποστηρίζουν το σχέδιό του για την απόκτηση της Γροιλανδίας.
