Με αφορμή την ανασύνθεση της Διοικούσας Επιτροπής του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος
Ανοιχτή Επιστολή προς την Υπουργό Παιδείας Νίκη Κεραμέως από τον καθηγητή ΤΕΙ Δημήτριο Δ. Χασάπη
Αξιότιμη κυρία Υπουργέ
Σας απευθύνω την ανοιχτή αυτή επιστολή, επειδή η πρόσφατη απόφασή σας για την ανασύνθεση της Διοικούσας Επιτροπής του Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος (ΦΕΚ 106, τ. ΥΟΔΔ/14.2.2020) χρήζει άμεσης θεραπείας.
Η συγχώνευση των τεσσάρων Ιδρυμάτων που συναποτελούν το (νέο) Διεθνές Πανεπιστήμιο, ήταν αντικειμενικά η δυσκολότερη και πολυπλοκότερη όλων των αντιστοίχων διαδικασιών. Αφορούσε την απορρόφηση από ένα μικρό κεντρικό πανεπιστήμιο, με ένα ιδιαίτερο, εμβληματικό νομικό καθεστώς, χωρίς όμως προπτυχιακούς φοιτητές και με μονοψήφιο αριθμό μελών ΔΕΠ και διοικητικού προσωπικού, τριών μεγάλων ΤΕΙ, με εκατοντάδες μέλη ακαδημαϊκού και διοικητικού προσωπικού, δεκάδες χιλιάδες φοιτητές και μεγάλη γεωγραφική διασπορά.
Το όλο εγχείρημα στηρίζεται στο όραμα της δημιουργίας ενός σύγχρονου Πανεπιστημιακού Ιδρύματος, το οποίο θα λειτουργεί υπέρ όλων των συνιστωσών του. Αν και πρόκειται για ένα ακόμη (πολύ μεγάλο) Πανεπιστήμιο με έδρα την Θεσσαλονίκη, το ακαδημαϊκό έργο που επιτελείται στην περιφέρεια όχι μόνο διατηρείται αλλά και αναβαθμίζεται, συνεχίζοντας έτσι να στηρίζει αποφασιστικά την περιφερειακή οικονομία και ανάπτυξη.
Ταυτόχρονα με την αναβάθμιση των Τμημάτων των πρώην ΤΕΙ, το νέο Ίδρυμα όχι μόνο διασφαλίζει το μέχρι τώρα επιτελούμενο από το Διεθνές Πανεπιστήμιο έργο παροχής ξενόγλωσσων μεταπτυχιακών προγραμμάτων σπουδών, αλλά το επεκτείνει στην πράξη και σε προπτυχιακό επίπεδο.
Στον ιδρυτικό νόμο 4610/2019του νέου Ιδρύματος προβλέφθηκε η συμμετοχή στην Διοικούσα Επιτροπή του Διεθνούς Πανεπιστημίου, τα μέλη της οποίας όριζε το Υπουργείο Παιδείας, και των εκλεγμένων Πρυτανικών Αρχών των τριών ΤΕΙ. Είχαν άλλωστε εκλεγεί από το σύνολο του ακαδημαϊκού και διοικητικού προσωπικού των Ιδρυμάτων τους μόλις πριν ενάμιση χρόνο. Με τον τρόπο αυτό διασφαλιζόταν κατ’ αρχήν η απρόσκοπτη συνέχεια της ακαδημαϊκής λειτουργίας τους. Κυρίως όμως η ισότιμη συμμετοχή τους στην λήψη των αποφάσεων κατά την κρίσιμη αρχική φάση του εγχειρήματος, κατά την οποία έπρεπε, πέρα από την αντιμετώπιση των μεγάλων οργανωτικών προκλήσεων, να αποφευχθούν τυχόν τριβές μεταξύ των μελών της διευρυμένης πλέον ακαδημαϊκής κοινότητας και να καλλιεργηθεί το αίσθημα ότι είναι συναγωνιστές και όχι ανταγωνιστές.
Η αντικατάσταση των μελών της ΔΕ που είχε ορίσει το Υπουργείο ήταν απόλυτα θεμιτή και αναμενόμενη.
Ο εξοστρακισμός όμως, και μάλιστα επιλεκτικά, των εκλεγμένων Πρυτανικών Αρχών αποτελεί καταστρατήγηση κάθε ηθικής δεοντολογίας και θέτει εν αμφιβόλω το όλο εγχείρημα.
Ο παντελής δε αποκλεισμός των μελών της πανεπιστημιούπολης των Σερρών, η οποία λειτουργεί και αναπτύσσεται εδώ και 40 έτη, είναι εντελώς ακατανόητος, αποτελεί σαφέστατη υποβάθμιση του ρόλου της, προσβάλλει την ακαδημαϊκή της κοινότητα, προκαλεί ύποπτους συνειρμούς για το μέλλον της και δεν μπορεί να γίνει αποδεκτός σε καμία περίπτωση.
Μετά τους παραπάνω ατυχείς χειρισμούς η ΔΕ έχει πλέον απωλέσει κάθε ηθικό και νομικό έρεισμα. Ως εκ τούτου είναι αναγκαία η άμεση τροποποίηση της σύνθεσής της ώστε, εφόσον αυτή παραμείνει δεκαπενταμελής, να συμπεριληφθεί ένας αντιπρόεδρος και δύο μέλη από την πανεπιστημιούπολη Σερρών. Μόνο έτσι αποκαθίσταται η ισότιμη συμμετοχή της όσο διαρκεί η μεταβατική περίοδος, η οποία θα πρέπει να λήξει το συντομότερο δυνατό.
Αυτό το τελευταίο επιβάλλεται από το γεγονός ότι έχει ουσιαστικά ολοκληρωθεί η ένταξη των 400 περίπου μελών ΔΕΠ σε τακτικές οργανικές θέσεις, οπότε τίποτα δεν δικαιολογεί την παράταση της θητείας της Διοικούσας Επιτροπής πέραν του τρέχοντος ακαδημαϊκού έτους.
Η ΔΕ θα πρέπει, αφού διασφαλίσει (ενδεχομένως μέσω απόφασης που θα ενσωματωθεί αργότερα στον εσωτερικό κανονισμό) ότι κάθε πανεπιστημιούπολη θα εκπροσωπείται από έναν τουλάχιστον αντιπρύτανη, να περιορισθεί στην διεκπεραίωση της καθημερινότητας και να δρομολογήσει την προκήρυξη πρυτανικών εκλογών.
Με εκτίμηση
Δημήτριος Δ. Χασάπης
Καθηγητής του Τμήματος Μηχανολόγων Μηχανικών του ΔΙΠΑΕ
Πρώην Αντιπρόεδρος Οικονομικών, Προγραμματισμού & Ανάπτυξης του ΔΙΠΑΕ
Πρώην Πρύτανης του ΤΕΙ ΚΜ
Ενημερωτικό Σημείωμα εκ μέρους των εκλεγμένων μελών του Πρυτανικού Συμβουλίου πρώην ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας
Θεωρούμε υποχρέωσή μας να πληροφορήσουμε τα μέλη της ακαδημαϊκής μας κοινότητας και την τοπική κοινωνία των Σερρών για το γεγονός της απομάκρυνσης των αιρετών μελών του συνενωθέντος πρώην ΤΕΙ ΚΜ από την Διοικούσα Επιτροπή του Νέου Διεθνούς Πανεπιστημίου Ελλάδος.
Εκλεχθήκαμε, ως Πρυτανικό Συμβούλιο, από το σύνολο των μελών ΔΕΠ, ΕΤΕΠ και ΔΠ του ΤΕΙ Κεντρικής Μακεδονίας τον Νοέμβριο του 2017 και αναλάβαμε την διοίκηση του Ιδρύματοςτον Δεκέμβριο του ίδιου έτους με λήξη της θητείας μας στις 31.08.2022. Η διαδικασία εκλογής μας ήταν ατομική (δηλαδή δεν αποτελούσαμε εκλογικό συνδυασμό).
Αν και από διαφορετικές αφετηρίες και διαδρομές κατορθώσαμε να συν-διαχειριστούμε τα διάφορα ζητήματα του Ιδρύματός μας με ενότητα, διαφάνεια, κοινή στόχευση και αίσθημα ευθύνης. Λίγους μήνες μετά την ανάληψη των καθηκόντων μας προέκυψε η προοπτική συγχώνευσήςτου ΤΕΙ ΚΜ με όμορα τριτοβάθμια Ιδρύματα και την μετεξέλιξη του σε Πανεπιστήμιο, στο πλαίσιο μιας γενικότερης πρωτοβουλίας που αφορούσε στην αναμόρφωση του χάρτη της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης σε πανελλήνιο επίπεδο. Με αίσθημα ευθύνης στην ακαδημαϊκή εξέλιξη του Ιδρύματος μας και την γενικότερη προσφορά στην τοπική κοινωνία ανταποκριθήκαμε στη πρόκληση. Μετά από πολύμηνες διαπραγματεύσεις τον Μάϊο του 2019 το πρώην ΤΕΙ ΚΜ έγινε μέλος του νέου Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος και αποτελεί σήμερα την Πανεπιστημιούπολη των Σερρών.
Όπως συμβαίνει σε κάθε νεοσύστατη ακαδημαϊκή οντότητα ορίστηκε μια Διοικούσα Επιτροπή που θα επωμίζονταν τον δύσκολο έρο της ομογενοποίησης διαφορετικών πρακτικών και κανονισμών και θα οδηγούσε το πολυπληθές νέο πανεπιστήμιο μέσω μιας εκλογικής διαδικασίας στην ανάδειξη νέας Συγκλήτου. Επισημαίνουμε στο σημείο αυτό ότι το πρώην Διεθνές Πανεπιστήμιο είχε μόνο 8 μέλη ΔΕΠ και διοικούνταν από διορισμένη Διοικούσα Επιτροπή. Στην Διοικούσα Επιτροπή του νέου Πανεπιστημίου συμμετείχαν exofficio όλοι οι εκλεγμένοι πρυτάνεις και αντιπρυτάνεις των τριών αυτόνομων Ιδρυμάτων που συγχωνεύτηκαν, καθώς επίσης και κάποια επιπρόσθετα μέλη που όρισε ο τότε Υπουργός Παιδείας, όπως είχε το δικαίωμα.
Η συμμετοχή στη Διοικούσα Επιτροπή των εκλεγμένων πρώην πρυτάνεων και αντιπρυτάνεων (συνολικά 13 πρόσωπα), που παρεμπιπτόντως είχαν διανύσει μικρό μέρος της θητείας τους, είχε ως στόχο να διασφαλίσει την εδραίωση του Νέου Διεθνούς Πανεπιστημίου απορροφώντας κραδασμούς και δυσλειτουργίες της πρώτης περιόδου λειτουργίας του.
Στο μικρό διάστημα λειτουργίας της (ένα εξάμηνο) η νέα Διοικούσα Επιτροπή στην οποία συμμετείχαν ισότιμα τα συγχωνευθέντα Ιδρύματα κατόρθωσε να ανασυγκροτήσει όλες τις ακαδημαϊκές οντότητες (Τμήματα και Σχολές), να στελεχώσει με έκτακτο ακαδημαϊκό προσωπικό τα 31 Τμήματα, να ενοποιήσει πληροφοριακά συστήματα, ηλεκτρονικά πρωτόκολλα, φοιτητολόγια, να υποδεχτεί τους νεοεισερχόμενους φοιτητές στο νέο πανεπιστήμιο, να συγκροτήσει όλες τις θεσμικά προβλεπόμενες επιτροπές (ΠΜΣ, Erasmus, Φοιτητικής Μέριμνας, Βιβλιοθήκης), να εκπονήσει Οργανόγραμμα Διοικητικών Υπηρεσιών, να συντάξει κοινό πλαίσιο για διδακτορικές διατριβές και να δεσμευτεί ότι θα στηρίξει με εσωτερικές υποτροφίες την προώθηση της έρευνας, να διοργανώσει ένα εσωτερικό συνέδριο για να γνωρίσουν τα μέλη ΔΕΠ τις ερευνητικές δραστηριότητες που εκτελούνται από άλλους συναδέλφους τους στο Ίδρυμα και να σχεδιάσει μια teachingweek ξένων καθηγητών τρεις πανεπιστημιουπόλεις (Σέρρες, Καβάλα και Θεσσαλονίκη) για τον Μάιο του 2020. Τέλος, να εντάξει έργα με ευρωπαϊκή χρηματοδότηση και να διεκδικήσει πόρους για περαιτέρω ομογενοποίηση και εκσυγχρονισμό των πληροφοριακών συστημάτων του.
Εν κατακλείδι, είμαστε υπερήφανοι που μέσα από σκληρή και ανιδιοτελή προσπάθεια εργασθήκαμε με αίσθημα ευθύνης και πνεύμα συνεννόησης ώστε να στεφθεί με επιτυχία το εγχείρημα του νέου Διεθνούς Πανεπιστημίου της Ελλάδος.
Ήταν εύλογη η έκπληξή μας όταν πριν μερικές εβδομάδες τέθηκε σε ισχύ μία νομοθετική διάταξη που αντικαθιστούσε το ιδρυτικό άρθρο του ν.4610/2019 που αφορούσε στη συγκρότηση της Διοικούσας Επιτροπής, με μια διατύπωση που στην ουσία «εξαφάνιζε» τα εκλεγμένα πρυτανικά συμβούλια. Αναρωτηθήκαμε για την στόχευση της παρέμβασης. Η απορία μας διευκρινίστηκε πολύ σύντομα. Την περασμένη Παρασκευή δημοσιεύθηκε η ανασύσταση της Διοικούσας Επιτροπής: δεν απομακρύνονται όλα τα μέλη των πρώην πρυτανικών συμβουλίων. Επιλεκτικά κάποιοι παραμένουν. Όσον δε αφορά στην πανεπιστημιούπολητων Σερρών στη νέα σύνθεση δεν παραμένει κανένα μέλοςαπό το προηγούμενο εκλεγμένο πρυτανικόσυμβούλιο, ούτε καν επιλέγεται κάποιο μέλος ΔΕΠ της πανεπιστημιούπολης.
Αδιανόητο; Ναι. Άστοχο; Ναι. Αντιδεοντολογικό: Ναι. Αντιλειτουργικό; Ναι.
Κυρίως όμως ηθικά ευάλωτο υπό την έννοια της αυτοδιοίκησης των ακαδημαϊκών ιδρυμάτων. Αν μια μεταβατική Διοικούσα Επιτροπή τυγχάνει τέτοιας μεταχείρισης, μπορούμε άραγε να αναλογιστούμε ποιας αντιμετώπισης θα τύχουν σημαντικότερα ακαδημαϊκά θέματα; Αναλογιζόμαστε την ευθύνη μας; Τί διδάσκουμε στη νέα γενιά; Ποιό είναι το «παράδειγμα» που υπόρρητα προωθούμε;
Με αναλλοίωτο αίσθημα ευθύνης, αν και κάποιοι ατυχέστατοι χειρισμοί το προσέβαλαν, θα εξακολουθήσουμε να υπηρετούμε το αρχικό μας όραμα και χρέος προς το Ίδρυμα.
Ο πρώην Πρύτανης του ΤΕΙ ΚΜ, Χασάπης Δημήτρης
Οι πρώην αντιπρυτάνεις του ΤΕΙ ΚΜ
Δαυίδ Κωνσταντίνος, Θεοδωρίδου Λίλα , Στρουθόπουλος Χαράλαμπος, Μωυσιάδης Αναστάσιος
