Άρχισε η Σαρακοστή η περίοδος της νηστείας, μία προσωπική προετοιμασία για το Πάσχα
Γιατί λέγεται Σαρακοστή ενώ η νηστεία κρατάει 48 μέρες;
Άρχισε η Σαρακοστή η περίοδος της νηστείας, μία άσκηση εγκράτειας από το κρέας και τα γαλακτοκομικά για πολλούς, μία προσωπική προετοιμασία για το Πάσχα.
Η 40ήμερη ονομασία ωστόσο δεν ταιριάζει με τις ημέρες στο ημερολόγιο που ξεκινώντας από την Καθαρά Δευτέρα και μέχρι το Μεγάλο Σάββατο είναι 48 ημέρες νηστείας, μία φαινομενική αντίφαση που όμως έχει έναν σημαντικό συμβολισμό.
Η νηστεία της Σαρακοστής
Η ονομασία της Σαρακοστής δεν είναι αριθμητική ή μαθηματική, είναι μυσταγωγική. Αντηχεί τη σαρανταήμερη νηστεία του Χριστού στην έρημο, πριν από την έναρξη της δημόσιας δράσης Του, εκείνη τη σιωπηλή περίοδο δοκιμασίας και προετοιμασίας.
Ο αριθμός 40, της Σαρακοστής, διατρέχει ολόκληρη τη βιβλική μνήμη. Ας θυμηθούμε ότι 40 ημέρες έπεφτε η βροχή του Κατακλυσμού του Νώε, 40 χρόνια περιπλανήθηκαν οι Ισραηλίτες στην έρημο, 40 ημέρες νηστείας σφράγισαν στιγμές καθαρμού και αναγέννησης οπότε το 40 δεν είναι απλώς ένας αριθμός, αλλά είναι ένα «μέτρο» δοκιμασίας.
Η νηστευτική αυτή περίοδος διαμορφώθηκε ήδη από τον 4ο αιώνα μ.Χ.. Αν και ημερολογιακά η Μεγάλη Σαρακοστή εκτείνεται σε σαράντα οκτώ ημέρες, τα Σάββατα και οι Κυριακές δεν λογίζονται ως ημέρες αυστηρής νηστείας. Οι Κυριακές ιδίως διατηρούν αναστάσιμο χαρακτήρα, εξού και η Κυριακή των Βαϊων που τρώμε ψάρι ή και η μέρα του Ευαγγελισμού.
Η Μεγάλη Σαρακοστή στην εκκλησία
Η Μεγάλη Σαρακοστή αρχίζει την Καθαρά Δευτέρα και ολοκληρώνεται το Μεγάλο Σάββατο, λίγο πριν ακουστεί το χαρμόσυνο «Χριστός Ανέστη».
Ιδιαίτερη θέση μέσα σε αυτή την περίοδο κατέχει η Προηγιασμένη Θεία Λειτουργία. Κάθε Τετάρτη και Παρασκευή, οι πιστοί κοινωνούν από Τίμια Δώρα που έχουν καθαγιαστεί την προηγούμενη Κυριακή και ουσιαστικά κάθε εβδομάδα της Σαρακοστής φέρει το δικό της θεολογικό αποτύπωμα, σαν σταθμός σε μια πνευματική ανάβαση.
Το Σάββατο 28 Φεβρουαρίου, των Αγίων Θεοδώρων, θυμίζει το θαύμα των κολλύβων, μια πράξη προστασίας και πίστης μέσα σε καιρούς διωγμών.
Η Κυριακή 29 Φεβρουαρίου είναι η Κυριακή της Ορθοδοξίας και ανακαλεί την αναστήλωση των ιερών εικόνων το 843 μ.Χ., την τελική νίκη της τιμής των εικόνων απέναντι στην εικονομαχία.
Η Β΄ Κυριακή των Νηστειών είναι αφιερωμένη στον Άγιο Γρηγόριο τον Παλαμά, υπερασπιστή της εμπειρικής γνώσης του Θεού και της ησυχαστικής παράδοσης.
Η Γ΄ Κυριακή, της Σταυροπροσκυνήσεως, προβάλλει τον Τίμιο Σταυρό στο μέσο της πορείας, ως ενίσχυση και παρηγοριά των πιστών.
Η Δ΄ Κυριακή τιμά τον Άγιο Ιωάννη της Κλίμακος, συγγραφέα της «Κλίμακος», που παρομοιάζει την πνευματική ζωή με βαθμιαία άνοδο προς τον ουρανό.
Κατά την Ε΄ Εβδομάδα ψάλλεται ο Μέγας Κανόνας του Αγιου Ανδρέα Κρήτης, ένα από τα βαθύτερα ποιητικά κείμενα μετανοίας της εκκλησιαστικής παράδοσης, ενώ ακούγεται και ο Ακάθιστος Ύμνος, ύμνος δοξολογικός και ικετευτικός προς την Παναγία.
Η Ε΄ Κυριακή είναι αφιερωμένη στην Οσία Μαρία την Αιγυπτία, ζωντανό παράδειγμα ριζικής μεταστροφής και αγιότητας.
Η περίοδος κλείνει με το Σάββατο του Λαζάρου και την Κυριακή των Βαΐων προοίμιο της Μεγάλης Εβδομάδας και της Ανάστασης του Κυρίου. Καλό Πάσχα!
