Ενδιαφέρουσα η εκδήλωση που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 13 Οκτωβρίου 2025, στο Δημοτικό Θέατρο «Αστέρια» Σερρών
«Δυτικά Βαλκάνια-Οι Κοινωνίες και τα Έθνη μέσα από το ιστορικό υλικό των αδελφών Μανάκια»
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο συγγραφέας Αλέξανδρος Γ. Τζιόλας, ο οποίος παρουσίασε το έργο και την ιστορική σημασία των Γιάννη και Μίλτου Μανάκια, δύο εμβληματικών μορφών που θεωρούνται οι πρωτοπόροι του κινηματογράφου στα Βαλκάνια.
«Δυτικά Βαλκάνια – Οι Κοινωνίες και τα Έθνη μέσα από το ιστορικό υλικό των αδελφών Μανάκια», ήταν το θέμα της ενδιαφέρουσας εκδήλωσης που πραγματοποιήθηκε το βράδυ της Δευτέρας 13 Οκτωβρίου 2025, στο Δημοτικό Θέατρο «Αστέρια» Σερρών. Οι Σερραίοι που παρακολούθησαν την εκδήλωση είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν το έργο των πρωτοπόρων φωτογράφων- κινηματογραφιστών για τα Βαλκάνια αδελφούς Μανάκια
Η εκδήλωση συνδιοργανώθηκε από την Εταιρεία Μελέτης και Έρευνας της Ιστορίας των Σερρών (Ε.Μ.Ε.Ι.Σ.), το Δήμο Σερρών, το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Σερρών, τον Σύλλογο Μακεδονομάχων και Απογόνων Ν. Σερρών «Παύλος Μελάς», τον Σύλλογο Βλάχων Ν. Σερρών «Γεωργάκης Ολύμπιος» και την Κινηματογραφική Λέσχη Σερρών.
Κεντρικός ομιλητής της εκδήλωσης ήταν ο συγγραφέας Αλέξανδρος Γ. Τζιόλας, ο οποίος παρουσίασε το έργο και την ιστορική σημασία των Γιάννη και Μίλτου Μανάκια, δύο εμβληματικών μορφών που θεωρούνται οι πρωτοπόροι του κινηματογράφου στα Βαλκάνια.
Χαιρετισμό απεύθυναν ο εκπρόσωπος του Μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγου, η Δήμαρχος Σερρών κ. Βαρβάρα Μητλιάγκα, ο πρόεδρος της Ε.Μ.Ε.Ι.Σ. κ. Δημήτριος Δημούδης, ο πρόεδρος του Συλλόγου Μακεδονομάχων και Απογόνων Ν. Σερρών κ. Θωμάς Προσηλιακός και ο εκπρόσωπος του Συλλόγου Βλάχων Ν. Σερρών « Γεωργάκης Ολύμπιος » κ. Δήμος Βέρρος.
Οι Μανάκια, πρωτοπόροι και θρύλοι των Βαλκανίων
Οι αδελφοί Μανάκια, Γιάννης και Μιλτιάδης, γεννήθηκαν στην Αβδέλλα Γρεβενών και έδρασαν στα Κεντροδυτικά Βαλκάνια από το 1895 έως τον θάνατό τους (1954 και 1964, αντίστοιχα), σε μια εποχή συνεχών ανακατατάξεων. Το έργο τους εκτείνεται σε Ιωάννινα, Μοναστήρι, Πίνδο, Γρεβενά και Θεσσαλονίκη, καταγράφοντας με τον φακό τους τις κοινωνίες, τα έθνη και τις αλλαγές μιας ολόκληρης εποχής.
Οξυδερκείς, ανήσυχοι ,γυρίσανε την πρώτη τους ταινία στα 1905, δέκα μόλις χρόνια από την πρώτη παγκόσμια προβολή ταινίας των Γάλλων αδερφών Lumiere.
Στο έργο τους αποτυπώνονται στιγμές από τη καθημερινή ζωή, εορτές αλλά και η έντονη πολιτική ρευστότητα της εποχής τους. Σε αυτούς οφείλουμε εικόνες από την υποδοχή του διαδόχου Κωνσταντίνου και της παρέλασης των Ελλήνων Μακεδονομάχων με μπροστάρη τον τότε επίσκοπο Μοναστηρίου μάρτυρα Αιμιλανό. Διακρίνεται ο ενθουσιασμός χιλιάδων Ελλήνων Μοναστηριωτών, Βλάχοι στην πλειοψηφία τους ανεμίζοντας Ελληνικές σημαίες και λάβαρα. Στο έργο τους διακρίνεται καθαρά μία επιθυμία διάσωσης της παράδοσης, των ηθών και των εθίμων της Ελλάδας, μιας πλευράς της τότε κοινωνίας που δεν ήταν καθόλου εμπορικά εκμεταλλεύσιμη ως θέμα φωτογραφίας.
Στις φωτογραφίες τους πρέπει να εκτιμηθεί εξίσου η ιστορική με την καλλιτεχνική τους αξία. Χωρίς ιδιαίτερες τεχνικές επιτηδεύσεις, θεωρούσαν πως το θέμα είναι πάντα αυτό με τη μεγαλύτερη βαρύτητα.
Με αδιάκοπη δημιουργική δραστηριότητα στη φωτογραφία και τον κινηματογράφο, οι αδελφοί Μανάκια θεωρούνται σήμερα οι πρώτοι κινηματογραφιστές των Βαλκανίων και οι διασημότεροι φωτογράφοι των αρχών του 20ού αιώνα.
Ο Γιάννης επέλεξε να περάσει τα τελευταία χρόνια της ζωής του στην αγαπημένη Θεσσαλονίκη. Ο Μιλτιάδης Μανάκιας πέθανε στο Μοναστήρι Πελαγονίας, το προσωπικό του αρχείο δώρισε ο γιος του Λεωνίδας στον τότε Έλληνα πρέσβη στα Σκόπια Αλέξανδρο Μαλλιά λέγοντας τον ότι αυτή ήταν η επιθυμία του πατέρα του ως Έλλην.
Το έργο των αδελφών Μανάκια: Η ιστορία μπροστά στον φακό
Ο συγγραφέας κ. Αλέξανδρος Τζιόλας παρουσίασε το νέο του βιβλίο, το οποίο χαρακτηρίζεται ως «συλλεκτική έκδοση», καθώς περιλαμβάνει σπάνιο φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό από τη δράση των αδελφών Μανάκια και δεν προβλέπεται επανέκδοση.
Η έκδοση αποτελεί έναν πολύτιμο φόρο τιμής στους δύο δημιουργούς, με 130 σελίδες γεμάτες ανέκδοτες φωτογραφίες και αποσπάσματα από ταινίες που μέχρι σήμερα παρέμεναν άγνωστα στο ευρύ κοινό.
Όπως ανέφερε ο κ. Τζιόλας, η Ελλάδα περίμενε χρόνια να αναδειχθεί ξανά το έργο των Μανάκια, τη στιγμή που γειτονικές χώρες τιμούν ήδη τη μνήμη τους με εκδηλώσεις και δράσεις. Η συγκυρία, με τα γεγονότα που διαδραματίζονται στην περιοχή, καθιστά την παρουσίαση του βιβλίου πιο επίκαιρη και συμβολική από ποτέ. Η συμβολή τους στην πολιτιστική κληρονομιά της περιοχής είναι ανεκτίμητη — και το έργο τους, όπως αποδεικνύει η νέα αυτή έκδοση, παραμένει ζωντανό και διαχρονικά συγκινητικό.
Ανέφερε μάλιστα ότι η ταινία «Το βλέμμα του Οδυσσέα» του Θόδωρου Αγγελόπουλου ξεκινά με την προβολή της πρώτης ταινίας των Αφών Μανάκια με τον τίτλο « Υφάντρες» (1905).
Οι παριστάμενοι παρακολούθησαν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον το φωτογραφικό και κινηματογραφικό υλικό των πρωτοπόρων κινηματογραφιστών. Μεταξύ αυτών ο εκπρόσωπος του σεβασμιότατου μητροπολίτη, ο αντιπεριφερειάρχης Παναγιώτης Σπυρόπουλος, οι Δήμαρχοι Σερρών κ. Βαρβάρα Μητλιάγκα και Εμμανουήλ Παππάς κ. Δημήτρης Νότας οι αντιδήμαρχοι Σερρών κ. Μαγδαληνή Μπάρμπα και κ. Παύλος Πουλιάκας, η αντιπρόεδρος του ΔΗΠΕΘΕ κ. Λεμονιά Κεσούλη, ο οικονομολόγος και πολιτευτής της Νέας Δημοκρατίας κ. Κώστας Βέρρος, ο πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Σερρών κ. Παναγιώτης Καρίπογλου, ο γενικός διευθυντής της ΔΕΥΑΣ Σερρών κ. Νίκος Σαφαρίκας, εκπρόσωποι συλλόγων και φορέων και πλήθος Σερραίων.
Αθανασία Δασκάλου
