Με τον Άγιο Φανούριο συνδέεται ένα νηστίσιμο γλύκισμα, η φανουρόπιτα που παρασκευάζουν οι πιστοί και προσκομίζουν προς ευλογίαν τόσο την παραμονή όσο και την ημέρα της εορτής
Η μνήμη του Αγίου Φανουρίου ενός από τους δημοφιλέστατους Αγίους τιμάται την 27η Αυγούστου
Την παραμονή και ανήμερα της γιορτής μοσχομυρίζουν οι γειτονιές από φανουρόπιτες που ετοιμάζουν οι νοικοκυρές για την εορτή του Αγίου Φανουρίου, ακολουθώντας την παράδοση
Η μνήμη του Αγίου ενδόξου Μάρτυρος Φανουρίου του νεοφανούς και θαυματουργού τιμάται την 27η Αυγούστου. Ο Άγιος Φανούριος μεγαλομάρτυρας της Ορθόδοξης Χριστιανικής Εκκλησίας είναι από τους δημοφιλέστερους αγίους. Με τον Άγιο Φανούριο συνδέεται ένα νηστίσιμο γλύκισμα, η φανουρόπιτα.
Η Εκκλησία δεν γνωρίζει πού και πότε μαρτύρησε, γι’ αυτό και ήταν άγνωστος στους Συναξαριστές. Έγινε γνωστός από την τυχαία ανεύρεση της εικόνας του μεταξύ 1355 και 1369 στη Ρόδο. Κατά τη διάρκεια ανασκαφών στο νότιο μέρος των παλαιών τειχών της πόλης βρέθηκε αρχαίος χριστιανικός ναός με πολλές κατεστραμμένες εικόνες και μία καλώς διατηρημένη, που απεικόνιζε ένα νεαρό στρατιωτικό, ο οποίος κρατούσε σταυρό και λαμπάδα αναμμένη, ενώ ολόγυρα της εικόνας ήταν ζωγραφισμένες δώδεκα παραστάσεις με τα μαρτύρια που υπόφερε ο Άγιος. Η εικόνα έφερε επιγραφή με τις λέξεις «Άγιος Φανούριος». Ο τότε μητροπολίτης Ρόδου Νείλος Β’ ο Διασπωρηνός (1355-1369) ανοικοδόμησε τον ναό του Αγίου, συνέταξε την ακολουθία του και καθιέρωσε την εορτή του στις 27 Αυγούστου.
Από την εύρεση της εικόνας θεωρείται προστάτης του νησιού της Ρόδου. Γρήγορα μάλιστα η φήμη του ως αγίου απλώθηκε στα Δωδεκάνησα, την Κύπρο, την Κρήτη, τη Χίο, τη Λέσβο και τον υπόλοιπο ελληνικό χώρο. Σήμερα υπάρχουν πολλές εκκλησίες κτισμένες στο όνομά του.
Όπως προαναφέρθηκε με τον Άγιο Φανούριο συνδέεται ένα νηστίσιμο γλύκισμα, η φανουρόπιτα. Την παραμονή και ανήμερα της γιορτής μοσχομυρίζουν οι γειτονιές από φανουρόπιτες που ετοιμάζουν οι νοικοκυρές για την εορτή του Αγίου Φανουρίου ακολουθώντας την παράδοση. Η φανουρόπιτα είναι η νηστίσιμη πίτα που προσφέρουμε στη γιορτή του Αγίου Φανουρίου στις 27 Αυγούστου. Κατά την παράδοση, η πίτα φτιάχνεται για να σωθεί η μητέρα του αγίου, η οποία ήταν μία σκληρή, αμαρτωλή γυναίκα και παρασκευάζεται με επτά ή εννέα υλικά.
Ο Αλέξανδρος Παπαδιαμάντης μάλιστα γράφει με αυτή την αφορμή ότι όποιος επικαλείται τον Άγιο Φανούριο πρέπει πάντα να λέει «Θεός σχωρέσ’ τη μητέρα του Αγίου Φανουρίου. Θεός σχωρέσ’ την».
Έτσι, στις 27 Αυγούστου που τιμάται ο Φανούριος,απο την παραμονή της εορτής, συνηθίζεται οι νοικοκυρές να φτιάχνουν φανουρόπιτες, τις οποίες μοιράζουν στη γειτονιά αφού ευλογηθούν πρώτα από την εκκλησία.
Με το πέρασμα των χρόνων, καθιερώθηκε να φτιάχνουμε φανουρόπιτα για να βρούμε κάτι που χάσαμε. Πολλοί, εξάλλου, συνδέουν αυτή την ιδιότητα του Αγίου Φανουρίου και της πίτας με το όνομα του Αγίου, που προκύπτει από το ρήμα «φαίνω» που σημαίνει αποκαλύπτω.
Τη δύναμη που αποδίδεται στην πίτα έρχονται να ενισχύσουν και τα υλικά της, τα οποία είναι πάντοτε 7 ή 9, καθώς οι συγκεκριμένοι αριθμοί ανήκουν στους λεγόμενους ιερούς αριθμούς ήδη από την εποχή των Πυθαγορείων.
Η Ευχή της Φανουρόπιτας:
Κύριε Ιησού Χριστέ, ο Ουράνιος Άρτος, ο της βρώσεως της μενούσης εις τον αιώνα πλουσιοπάροχος χορηγός, ο δοτήρ των αγαθών, ο δέ Ηλιού τροφήν αγεώργητον πηγάσας, η ελπίς των απηλπισμένων, η βοήθεια των αβοηθήτων και σωτηρία των ψυχών ημών.
Ευλόγησον τα δώρα ταύτα και τους ταύτα σοι προσκομίσαντας, εις δόξαν σήν και τιμήν του αγίου ενδόξου μεγαλομάρτυρος Φανουρίου.
Παράσχου δέ, αγαθέ, τοις ευπρεπίσασι τους πλακούντας τούτους, πάντα τά εγκόσμια καί υπερκόσμια αγαθά σου.
Εύφρανον αυτούς εν χαρά μετά του προσώπου σου, δείξον αυτοίς οδούς προς σωτηρίαν. Τα αιτήματα τών καρδιών αυτών καί πάσαν τήν βουλήν αυτών ταχέως πλήρωσον, οδηγών αυτούς προς εργασίαν τών εντολών σου, ίνα διά παντός εν ευφροσύνη καί αγαλλιάσει υμνώσι καί δοξάσωσι το πάντιμον καί μεγαλοπρεπές όνομά σου, πρεσβείαις της υπερευλογημένης Θεοτόκο.
Στις Σέρρες
Στις Σέρρες, στον ιερό ναό Αγίου Αντωνίου και Αγίας Μαρίνης όπου υπάρχει το ιερό παρεκκλήσιο του Αγίου Φανουρίου την παραμονή της εορτής, Τρίτη 26 Αυγούστου 2025 το απόγευμα, εψάλη ο Μέγας Πανηγυρικός Εσπερινός μετά αρτοκλασίας και ευλόγηση φανουρόπιτας, ενώ την ημέρα της γιορτής, Τετάρτη 27 Αυγούστου 2025, θα τελεσθεί η Πανηγυρική θεια λειτουργία και το απόγευμα θα τελεστεί ιερά παράκληση.
Επίσης σε πολλούς ιερούς ναούς της πόλης τελέσθηκε πανηγυρικός εσπερινός και πανηγυρική θεια λειτουργία και ευλόγηση φανουρόπιτας. Δήμητρα Μετόκη metoki63@hotmail.com
