Στην εκδήλωση-αφιέρωμα στις «Μοδίστρες της πόλης μας κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70»
Με λάμψη, ομορφιά, φινέτσα, νιάτα «πλημμύρησε» η αίθουσα «Νίνα Μπεσίρη» της Εμμέλειας
Ρεπορτάζ από τη Δήμητρα Mετόκη metoki63@hotmail.com
Με λάμψη, ομορφιά ,φινέτσα, νιάτα «πλημμύρησε» η αίθουσα «Νίνα Μπεσίρη» της Εμμέλειας κατά την διάρκεια μιας εξαιρετικής εκδήλωσης. Ένα αφιέρωμα στις «Μοδίστρες της πόλης μας κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70», πραγματοποίησε η Φιλόπτωχος Αδελφότητα Ελληνίδων Κυριών «Η Εμμέλεια» στο πλαίσιο των διήμερων εκδηλώσεων με γενικό τίτλο «Ένδυμα και Ομορφιά» που διοργανώθηκε το Σαββατοκύριακο 18 και 19 Μαρτίου 2023, με προσκεκλημένο τον σπουδαίο σκηνογράφο, ζωγράφο και ενδυματολόγο Γιάννη Μετζικώφ.
Το Σάββατο το απόγευμα η κατάμεστη από Σερραίες και Σερραίους καλαίσθητη αίθουσα «Νίνα Μπεσίρη» της Εμμέλειας, παρουσιάστηκαν οι δημιουργίες υψηλής ραπτικής των μοδιστρών της πόλης των Σερρών κατά τις δεκαετίες του ’60 και του ’70 που έντυσαν τις κυρίες εκείνης της εποχής σε διάφορες εκδηλώσεις όπως χοροεσπερίδες, γάμους, βαπτίσεις, ονομαστικές εορτές αλλά και στην καθημερινότητα τους.
Το αφιέρωμα αφορούσε ένδεκα μοδίστρες που μεσουράνησαν τις δεκαετίες του ΄60 και του ΄70 μεταμορφώνοντας τα υφάσματα σε ρούχα υψηλής ραπτικής με το μεράκι, την φαντασία και τον κόπο τους. Κατίνα Μάτη Αδάμου, Ελένη Καφταντζή, Αφεντούλα Βαρναλίδου – Κυριακίδου, Αργυρούλα Γρέντζου, Κατίνα Φραγγοπούλου, Σταυρούλα Καραγιαννίδου, Σταυρούλα Καραμιχαηλίδου, Χρυσούλα Σαραφίδου, Κατίνα Σέρβου, Φωφώ Σαράτση και Σταματούλα Καλαϊτζη Μέγκλα οι ένδεκα μοδίστρες των Σερρών στις οποίες ήταν αφιερωμένη η εκδήλωση
Η πρόεδρος της Φιλόπτωχου Αδελφότητας Ελληνίδων Κυριών « Η Εμμέλεια», Δουκαίνη Ζαπριάνου ,χαιρετίζοντας την εκδήλωση ευχαρίστησε τους παρισταμένους που αγκάλισαν την εκδήλωση και κατέκλυσαν τον χώρο. «Η ιδέα αυτής της οργάνωσης άρχισε τους τελευταίους μήνες, είπαμε να κάνουμε ένα αφιέρωμα στις Σερραίες μοδίστρες για δύο λόγους ο πρώτος είναι ότι τα τμήματα της Οικοκυρικής σχολής είναι κοπτικής και ραπτικής τα τελευταία χρόνια και ο δεύτερος γιατί ως γυναίκες που είμαστε αγκαλιάστηκε αυτή η τέχνη από όλες τις γυναίκες, έφυγε τα τελευταία χρόνια από την καθημερινότητα μας και για αυτό θελήσαμε να κάνουμε ένα αφιέρωμα. Αξίζει να θυμηθούμε το πρόσφατο παρελθόν της νεότητας των μητέρων μας Περιορίσαμε το χρονικό εύρος στο αφιέρωμα στις δεκαετίες ΄60 και ΄70, γιατί ήταν η πιο λαμπρή εποχή όχι μόνο στις Σέρρες αλλά και σε όλη την Ελλάδα. Μας προβλημάτισε το κόστος της εκδήλωσης για αυτό απευθυνθήκαμε στο Επιμελητήριο Σερρών γιατί θεωρήσαμε ότι ήταν ο κατάλληλος φορέας, γιατί εκείνη την εποχή οι μοδίστρες ήταν η κινητήριος δύναμη μέσα στην αγορά. Ευχαριστούμε τον πρόεδρο του Επιμελητηρίου Σερρών, Αθανάσιος Μαλλιαρά και το διοικητικό συμβούλιο για την ανταπόκριση στο αίτημά μας» τόνισε η κ. Ζαπριάνου.
Ο αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου Σερρών, Μακης Τενεκετζής κατά τον χαιρετισμό του δήλωσε ότι με χαρά αποδέχθηκαν την πρόσκληση της Εμμέλειας τονίζοντας ότι το Επιμελητήριο Σερρών θα είναι πάντα δίπλα σε τέτοιες ενέργειες και δράσεις
Η Ματίνα Μέγκλα, Σερραία σχεδιάστρια και ενδυματολόγος η οποία επιμελήθηκε την εκδήλωση της παρουσίασης δεν μπόρεσε να παραστεί λόγω έκτακτων επαγγελματικών υποχρεώσεων σε βιντεομήνυμα της έπλεξε το εγκώμιο των ταλαντούχων και δημιουργικών μοδιστρών των Σερρών σημειώνοντας ότι άφησαν το στίγμα τους και το αποτύπωμά τους στην πόλη μας. «Οι Σερραίες εκείνης της εποχής διακρίνοντας για την αισθητική τους έχοντας μια εκλεπτυσμένη φινέτσα. Από το 1950 έως το 1960 διοργανώνονταν πολλές εκδηλώσεις χοροί, εσπερίδες, γάμοι, βαπτίσεις. Οι μοδίστρες ανάλογα με τα γούστα της κάθε κυρίας μεγαλούργησαν παράγοντας εξαιρετικά αποτελέσματα. Συγχαρητήρια στις γυναίκες μοδίστρες που έβαλαν όλη τους την τέχνη τους, το προσωπικό μεράκι τους, ώρες ατελείωτες έραβαν και κεντούσαν και δημιουργούσαν υπέροχα κουστούμια. Ως παιδάκι και η ίδια μεγάλωσα μέσα σε δαντέλες, μουσελίνες στρας, μεταξωτά υφάσματα αφού η γιαγιά μου Σταματούλα Μέγκλα ήταν μια από αυτές το μοδίστρες». Ευχαρίστησε την Εμμέλεια που της έκανε την τιμή να συμμετάσχει σε αυτή την εκδήλωση και ιδιαίτερα ευχαρίστησε την Χρύσα Αραπάκη επισημαίνοντας ότι ήταν δική της ιδέα το όλο εγχείρημα και ήταν σε διαρκή επαφή για πολλούς μήνες με σκοπό την πραγματοποίηση της εκδήλωσης. Ευχαριστίες εξέφρασε και προς τον κ. Γιάννη Μετζικώφ για την συμμετοχή του αλλά και όσους συνέβαλαν στην πραγματοποίηση της εκδήλωσης.
Ο Γιάννης Μετζικώφ ευχαρίστησε για την πρόσκληση την διοίκηση της Εμμέλειας και στον χαιρετισμό του αναφερόμενος στις μοδίστρες τόνισε ότι είναι καθοριστικός ο ρόλος τους στο δρόμο του, οι οποίες όπως είπε είναι ηρωίδες της δουλειάς του, αθέατες, ταπεινές κανένας δεν τις ξέρει, εργάζονται ταπεινά χωρίς να αποζητούν το χειροκρότημα αλλά ο ρόλος τους είναι καταλυτικός στην επιτυχία και για αυτό εκφράζει την ευγνωμοσύνη του .
Η Χρύσα Αραπάκη μέλος του διοικητικού συμβουλίου της Εμμέλειας και διευθύντρια του 3ου Γυμνασίου Σερρών ήταν στην παρουσίαση του ντεφιλέ για τις μοδίστρες που ήταν αφιερωμένη η εκδήλωση. Η κ. Αραπάκη αναφέρθηκε στην ιστορία των μοδιστρών. «Μοδίστρες, από την γαλλική λέξη modistre που σημαίνει ράβω, ένα κατ΄ εξοχήν γυναικείο επάγγελμα που εμφανίζεται στις ελληνικές πόλεις στο τέλος του 19ου αιώνα. Κάθε γειτονιά είχε την μοδίστρα της με τις μαθήτριες της. Πολλά κορίτσια τότε δεν ακολουθούσαν ανώτερες σπουδές αλλά όταν τελείωναν το σχολείο και δεν συνέχιζαν στο Γυμνάσιο πήγαιναν δίπλα σε μια καλή μοδίστρα για να μάθουν την τέχνη του ραψίματος. Άλλωστε ήταν ένα από τα προσόντα που έπρεπε να διαθέτει μια κοπέλα για να θεωρείται καλή νοικοκυρά όταν θα άνοιγε δικό της σπίτι και νοικοκυριό. Έτσι μαζί με τα προικιά που θα τις έδινε η οικογένειά της θα αγόραζε και μια ραπτομηχανή που άλλοτε ήταν χειροκίνητη, αργότερα έγινε ποδοκίνητη και συνήθως ήταν singer. Εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν βιοτεχνίες ετοίμων ενδυμάτων και ειδών προικός και η έλλειψη τους μαζί με τη μεγάλη ανάγκη ένδυσης και οικιακού εξοπλισμού ανάγκαζαν την γυναίκα να ασχοληθεί εκτός από τις άλλες βαριές δουλειές του νοικοκυριού και με το ράψιμο των μελών της οικογένειας. Όλα γινόταν στο χέρι. Πολλές κοπέλες αφού συμπλήρωναν τον χρόνο εκμάθησης δίπλα στη μοδίστρα τρία χρόνια περίπου, έκαναν την πρακτική τους άσκηση μέσα στην οικογένεια .όσες είχαν αγάπη για την τέχνη αυτή αποφάσιζαν να ασχοληθούν επαγγελματικά για να συμβάλουν στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Κάθε μοδίστρα που έραβε επαγγελματικά είχε το δικό της εργαστήριο συνήθως ένα δωμάτιο του σπιτιού της. Μέσα σε αυτό υπήρχαν συνήθως ένα μεγάλο τραπέζι ένας μεγάλο καθρέπτης και μια ραπτομηχανή που ήταν βασικό εργαλείο. Μασουράκια, κουβαρίστρες, χάρακες, ένας πήχης, ξύλινο μέτρο, φιγουρίνια και ένα σίδερο.. Το ύφασμα οι πελάτισσες το προμηθεύονταν από τα εμπορικά καταστήματα της Θεσσαλονίκης και των Σερρών.Το πήγαιναν στη μοδίστρα, η οποία το μετρούσε, έπαιρνε τα μέτρα που είχε διαλέξει στο μεταξύ το μοντέλο και τα φιγουρίνια. Το σχεδίαζε στο μεγάλο τραπέζι κι άρχιζε η διαδικασία του ραψίματος. Μέσα από τρεις ή τέσσερις πρόβες το ρούχο ήταν έτοιμο. Το σιδέρωνε η μοδίστρα, το έπλυνε και το έστελνε με τις μικρότερες μαθήτριες της στην πελάτισσα. Υπήρχαν οι μοδίστρες που πήγαιναν στο σπίτι με μεροκάματο. Το μεροκάματο μιας μοδίστρας ξεκινούσε από το πρωί και έπιανε καλό βράδυ. Υφάσματα, φόδρες, δαχτυλήθρες, βάτες γέμιζαν το δωμάτιο, τις πολυθρόνες, το πάτωμα και τις φούστες των φιλενάδων που ερχόταν ευχαρίστως να βοηθήσουν.Η ημέρα ξεκινούσε με καφέδες, μεσημεριανό με ταψί στο φούρνο και απογευματινό καφέ με κέικ. Και είχαν πολλά να κάνουν. Στριφώματα, ψαροκόκαλο, στρίφωμα, κουμπότρυπες αλλά και μπόλικο κοινωνικό σχόλιο, κους- κους για να περνά η ώρα με την καλή έννοια. Η μοδίστρα με ταχύτητα φωτός έβαζε, έβγαζε τις καρφίτσες από τα χείλη της στο ύφασμα και τούμπαλιν. Κι όμως παρόλο που μιλούσε παράλληλα με την άκρη του σφιγμένου στόματος δεν κατάπιε ποτέ καμιά καρφίτσα. Οι μοδίστρες βρίσκονταν κοντά στις πελάτισσες. Αγγίζουν το σώμα τους και ασκούν εξουσία πάνω τους. Ενστερνίζονται μέσα από το επάγγελμά τους νέες συνήθειες. Υιοθετούν την περιποίηση, την καθαριότητα και την κίνηση του σώματος μέσα από τον συγχρωτισμό τους με τις πελάτισσες τους καθώς και τρόπους καλής συμπεριφοράς που επιβάλλεται να ακολουθούν. Αλλά και ποια πελάτισσα δεν κρέμεται από τα χείλη της μοδίστρας της προκειμένου να βελτιώσει την εικόνα της. Αν σκεφτούμε ότι το άριστο αισθητικό αποτέλεσμα της εμφάνισης μιας γυναίκας εξασφαλίζει ένα καλό γάμο και είσοδο σε ανώτερα κοινωνικά κλιμάκια και εν γένει την αποδοχή της από τον κοινωνικό περίγυρο, όταν όμως μπήκε στη ζωή μας το prêt a porter στη δεκαετία του 1970 οι μοδίστρες χάθηκαν από το προσκήνιο. Μέχρι τότε το ρούχο της μοδίστρας ήταν το καλό και το ετοιματζίδικο ήταν παρακατιανό. Σιγά –σιγά όμως αντιστράφηκαν τα πράγματα.
Ακολούθησε η παρουσίαση των δημιουργιών των σερράιων μοδιστρών, πραγματικά κομψοτεχνήματα, έργα τέχνης. Η πασαρέλα πλημμύρησε από νιάτα που παρουσίασαν ενδύματα υψηλής ραπτικής που έντυσαν κυρίες της εποχής εκείνη που κέντριζαν τα βλέμματα όλων στις εκδηλώσεις που τα φορούσαν. Τα ρούχα βραδινά, πρωινά, απογευματινά, νυφικά που έραψαν οι ένδεκα μοδίστρες στις οποίες ήταν αφιερωμένη η εκδήλωση ζωντάνεψαν στην πασαρέλα μέσα από την ομορφιά και τα νιάτα των μαθητριών του 3ου Γυμνασίου Σερρών και εθελοντριών που μπορεί να μην διέθεταν την εμπειρία μοντέλων αλλά με το μπρίο, την χάρη, το χαμόγελο, τα νιάτα και πάνω από όλα την αγάπη και την διάθεση να τιμήσουν τις γιαγιάδες, τις συγγένισσες και τις κυρίες για τις οποίες ράφτηκαν οι δημιουργίες που φορούσαν ανέδειξαν την λάμψη και την φινέτσα της εποχής εκείνης .
Οι παριστάμενοι και παριστάμενες στην εκδήλωση δεν σταμάτησαν να χειροκροτούν θερμά καθ΄όλη την διάρκεια της εκδήλωσης. Μεταξύ αυτών που τίμησαν την εκδήλωση ο σκηνογράφος, ζωγράφος και ενδυματολόγος Γιάννης Μετζικώφ μετά της συζύγου του, η βουλευτής Σερρών Φωτεινή Αραμπατζή, οι αντιδήμαρχοι Σωτηρία Πάνου και Γιάννης Δεσποτίδης, ο αντιπρόεδρος του Επιμελητηρίου Σερρών Μάκης Τενεκετζής, η πρώην υφυπουργός Μαρία Κόλλια Τσαρουχά, δημοτικοί σύμβουλοι, πρόεδροι Σωματείων και Συλλόγων και πλήθος Σερραίων.
Απαγορεύεται η αναπαραγωγή/αναδημοσίευση (ολική ή μερική) του περιεχομένου της ΣΗΜΕΡΙΝΗ ΤΩΝ ΣΕΡΡΩΝ , (κείμενα, φωτογραφίες και βίντεο) με οποιονδήποτε τρόπο, ηλεκτρονικό ή μη, χωρίς την άδεια μας. Νόμος πνευματικής ιδιοκτησίας, Άρθρο 66 Ν.2121/93. Η αναπαραγωγή/αναδημοσίευση του περιεχομένου (κείμενα, φωτογραφίες και βίντεο) επιτρέπεται μόνο όταν γίνεται εν γνώση μας και με αναφορά της πηγής του.
