Πραγματοποιήθηκε με επιτυχία στο Αμφιθέατρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών το πρωί της Κυριακής 23 Φεβρουαρίου 2025 και την διοργάνωση είχαν οι εκδόσεις Παπαζήση και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων
Παρουσίαση του βιβλίου «Από τη Μοσχόπολη στο Μίσκολτς της Ουγγαρίας» της Κωνσταντίνας Καρακώστα
Οι Βλάχοι έχουν συμβάλει καταλυτικά στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή του τόπου μας», τόνισε ο Υφυπουργός Εξωτερικών και βουλευτής Σερρών της Νέας Δημοκρατίας Τάσος Χατζηβασιλείου κατά την παρουσίαση του βιβλίου
Με μεγάλη επιτυχία πραγματοποιήθηκε η παρουσίαση του βιβλίου με τίτλο «Από τη Μοσχόπολη στο Μίσκολτς της Ουγγαρίας» της Κωνσταντίνας Καρακώστα, καθώς πλήθος Σερραίων κατέκλυσε τον χώρο της εκδήλωσης.
Η παρουσίαση του βιβλίου πραγματοποιήθηκε στο Αμφιθέατρο της Δημόσιας Κεντρικής Βιβλιοθήκης Σερρών το πρωί της Κυριακής 23 Φεβρουαρίου 2025 και την διοργάνωση είχαν οι εκδόσεις Παπαζήση και η Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων.
Στο κατάμεστο από Σερραίους αμφιθέατρο, για το βιβλίο μίλησαν ο Υφυπουργός Εξωτερικών, βουλευτής Σερρών της Νέας Δημοκρατίας Επίκουρος Καθηγητής Διεθνών Σχέσεων και Ευρωπαϊκής Ένωσης, Hellenic American University κ. Τάσος Χατζηβασιλείου, ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης και πρώην Πρύτανης του ΑΠΘ κ. Νίκος Παπαϊωάννου και η φιλόλογος-συγγραφέας και πρόεδρος του Συλλόγου Φιλολόγων Ν. Σερρών κ. Ισιδώρα Μάλαμα. Χαιρετισμούς απηύθυναν ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εσωτερικών κ. Αθανάσιος Μπαλέρμπας και ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων και πρόεδρος της Παγκόσμιας Βλάχικης Αμφικτιονίας κ. Μιχάλης Μαγειρίας ενώ στον συντονισμό της εκδήλωσης ήταν η κ. Δήμητρα Μετόκη, δημοσιογράφος.
Η Μοσχόπολη βρίσκεται στην σημερινή Βόρεια Ήπειρο, κοντά στην Κορυτσά. Είναι μια πόλη που τον 17ο και 18ο αιώνα άνθισαν το εμπόριο, οι τέχνες, τα γράμματα. Οι κάτοικοί της, επί το πλείστον Βλάχοι εργατικοί, προκομμένοι. Η Μοσχόπολη και οι βλάχικοι οικισμοί της περιοχής της γνώρισαν το απόγειο της ανάπτυξης και της ακμής αλλά και μια σειρά από καταστροφές και μαρασμό. Ονομαζόταν η Αθήνα της Τουρκοκρατίας λόγω του πλούτου, της παιδείας, του εμπορίου, των γραμμάτων και των τεχνών. Η Μοσχόπολη κατέστη το σημαντικότερο βιοτεχνικό εμπορικό και πνευματικό κέντρο των κεντροδυτικών επαρχιών της Βαλκανικής.
Φημισμένοι ήταν οι Μοσχοπολίτες έμποροι σε Δύση και Ανατολή. Όπου πηγαίνουν οι Μοσχοπολίτες καταφέρνουν να διεισδύσουν στην οικονομική ζωή και μάλιστα να ξεχωρίσουν και να διαπρέψουν. Μοσχοπολίτες συναντάμε στις ονομαστές πόλεις όπως την Βενετία, την Βιέννη, στις οποίες αφήνουν το αποτύπωμά τους. Τους συναντάμε στο μακρινό Μίσκολτς της Ουγγαρίας, όπου η εγκατάσταση τους συμβάλει στην καθημερινή ζωή της πόλης και μάλιστα αναδείχθηκαν πρότυπα για την εκεί κοινωνία.
Η Κωνσταντίνα Καρακώστα στο βιβλίο της επιχειρεί μέσα από πρωτογενή αρχειακή έρευνα να επαναπροσεγγίσει και ανασυνθέσει την εικόνα που παραδοσιακά έχουμε σχηματίσει για τη Μοσχόπολη. Ερευνά ιστορικά τις συνθήκες ζωής των κατοίκων της στο Μίσκολτς ως τυπικό δείγμα της ελληνικής διασποράς της περιόδου εκείνης παραβλέποντας τα μυθεύματα και τους θρύλους του παρελθόντος.
Ο Πρόεδρος της Πανελλήνιας Ομοσπονδίας Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων και πρόεδρος της Παγκόσμιας Βλάχικης Αμφικτιονίας κ. Μιχάλης Μαγειρίας αναφερόμενος στην εκδήλωση τόνισε: «Η καρδιά των Βλάχων χτυπά σήμερα στις Σέρρες όπου παρουσιάζουμε αυτό το όμορφο βιβλίο της Νάντιας Καρακώστα. Θερμά συγχαρητήρια στους συλλόγους μέλη της ομοσπονδίας εδώ στις Σέρρες που κρατούν ζωντανά τα ήθη και τα έθιμά μας και μεταλαμπαδεύουν στα νέα παιδιά τα ήθη,τα έθιμα και τις παραδόσεις μας. Επόμενη μεγάλη εκδήλωση θα είναι το αντάμωμα των Βλάχων».
Ο Γενικός Γραμματέας του Υπουργείου Εσωτερικών κ. Αθανάσιος Μπαλέρμπας, δήλωσε: «Είναι ιδιαίτερη τιμή, χαρά και συγκίνηση να παρουσιάσουμε το βιβλίο της Κωνσταντίνας Καρακώστα για την εκδημία των Βλάχων από την Μοσχόπολη στην Κεντρική Ευρώπη. Η Νάντια εκτός από αυτό το καταπληκτικό βιβλίο έχει προσφέρει πολύ ενεργά και στις διαδικασίες της πολιτογράφησης πολλών Βλάχων των Βαλκανίων ως Ελλήνων πολιτών με την προηγούμενη ιδιότητα που είχα ως γενικός γραμματέας Ιθαγένειας και την δόκτορα Καρακώστα που ήταν διευθύντρια του γραφείου μου. Είμαι επίσης χαρούμενος που συμπαρουσιάζουμε το βιβλίο αυτό με τον υφυπουργό κ. Τάσο Χατζηβασιλείου ένα εξαίρετο πολιτικό που δεν μας συνδέει ένας απλός αγώνας για την παράταξη, την κυβέρνηση και την πατρίδα και το γεγονός ότι έχουμε και οι δύο επιστημονικές ανησυχίες, είμαστε και οι δύο διδάκτορες πανεπιστημίων οπότε προσπαθούμε να συνδυάσουμε -και ο Τάσος το καταφέρνει εξαιρετικά- και την τεχνοκρατική ιδιότητα και την βαθιά πολιτική προσπαθώντας πάντα για το καλό της κοινωνίας. Νομίζω ότι ειδικά η περιφέρεια έχει να κερδίσει πολλά από αυτή την διπλή ιδιότητα του κ. Χατζηβασιλείου και ταυτόχρονα να αναδείξουμε και τον δυναμισμό του Βλάχικου στοιχείου στην σημερινή οικονομική και κοινωνική πραγματικότητα».
Ο Γενικός Γραμματέας Ανώτατης Εκπαίδευσης και πρώην Πρύτανης του ΑΠΘ Νίκος Παπαϊωάννου, ανέφερε: «Είμαι χαρούμενος και ευγνώμων προς την συγγραφέα που είμαι στο πάνελ της παρουσίασης του βιβλίου με αξιολογότατους φίλους όπως ο υπουργός Τάσος Χατζηβασιλείου. Είναι ένα βιβλίο που καταδεικνύει την ουσία και την πορεία του βλάχικου ζητήματος, που ο καθένας που θα το διαβάσει μπορεί να καταλάβει ότι οι έλληνες βλαχόφωνοι είναι εκείνοι που κρατήσανε σε δύσκολους καιρούς τα ήθη, τα έθιμα και τις παραδόσεις και όλοι εκείνοι οι Βλάχοι ευεργέτες οι οποίοι σήμερα με τα αποτελέσματα των ευεργεσιών τους κοσμούν την πατρίδα μας με διάφορα κτίρια. Και σε συνδυασμό με την Πανελλήνια Ομοσπονδία Πολιτιστικών Συλλόγων Βλάχων που επιτελεί μια σημαντική πραγματικά δράση σε όλη την Ελλάδα και γενικά όπου υπάρχουν Έλληνες βλαχόφωνοι, είναι μια εκδήλωση η οποία δείχνει ότι όταν ψάχνουμε τις ρίζες μας όταν καταλαβαίνουμε ποιοι είμαστε το αύριο μας ανήκει».
«Οι Βλάχοι απόδημοι της Μοσχόπολης βρέθηκαν σε πολλές περιοχές. Μία από αυτές ήταν και ο τόπος μας, οι Σέρρες. Οι Βλάχοι των Σερρών έχουν ισχυρή παρουσία στην περιοχή από το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα. Οφείλω να υπογραμμίσω ότι οι Σερραίοι Βλάχοι πρωτοστάτησαν στην Ελληνική Επανάσταση, έδωσαν ήρωες πολεμιστές στον Μακεδονικό Αγώνα, διακρίθηκαν στη Μικρασιατική εκστρατεία, καθώς και στον πόλεμο του 1940. Επηρέασαν την πορεία και την ανάπτυξη της ιδιαίτερης πατρίδας μας».
«Οι Βλάχοι έχουν συμβάλει καταλυτικά στην οικονομική, κοινωνική και πολιτιστική ζωή του τόπου μας», τόνισε ο Υφυπουργός Εξωτερικών και βουλευτής Σερρών της Νέας Δημοκρατίας Τάσος Χατζηβασιλείου κατά την παρουσίαση του βιβλίου.
Ο κ. Χατζηβασιλείου τόνισε ότι οι Βλάχοι είναι υπερήφανοι Έλληνες. «Η πραγματικότητα είναι μία και θέλω σε αυτό να είμαι ξεκάθαρος: η συντριπτική πλειοψηφία των Βλάχων έμεινε ταυτοτικά προσηλωμένη στην ελληνική εθνική ιδέα. Οι Βλάχοι είναι υπερήφανοι Έλληνες, πιστοί στα σύμβολα και τα ιδανικά του ελληνικού έθνους», δήλωσε με έμφαση.
Επίσης, ο Υφυπουργός υπογράμμισε ότι σε όποιο μέρος μετοίκησαν οι Έλληνες Βλάχοι, μετασχημάτισαν τις κοινωνικές και οικονομικές δομές του και διαμόρφωσαν έναν ιδιότυπο πρώιμο καπιταλισμό. «Στην ουσία, οι Βλάχοι έγιναν φορείς ανάπτυξης και προόδου. Για όλους αυτούς τους λόγους, δηλώνω σταθερά θαυμαστής των επιτευγμάτων του βλαχόφωνου Ελληνισμού», ανέφερε.
Τέλος, εξήρε τη συγγραφέα για τη μελέτη της. «Θερμά συγχαρητήρια για την εξαιρετική ερευνητική δουλειά. Με εύγλωττο τρόπο κατόρθωσες να επαναπροσεγγίσεις και να ανασυνθέσεις την εικόνα της Μοσχόπολης. Ταυτόχρονα, η έρευνά σου για τη ζωή όσων μετοίκησαν στο Μίσκολτς είναι ξεχωριστή, καθώς μας προσφέρει γνώσεις για την ελληνική διασπορά εκείνης της εποχής. H διαφύλαξη της ιστορικής μνήμης είναι σπουδαία υπόθεση και ευθύνη, μαζί. Και εσύ το πέτυχες», πρόσθεσε.
Η φιλόλογος-συγγραφέας και πρόεδρος του Συλλόγου Φιλολόγων Ν. Σερρών κ. Ισιδώρα Μάλαμα, αναφερόμενη στο βιβλίο τόνισε: «Έχουμε μια διατριβή επιστημονική που είναι μια σημαντική κατάθεση στο χώρο της έρευνας, προσθήκη μιας ψηφίδας στον κόσμο του εκάστοτε επιστητού, συμπλήρωσης ερευνητικών κενών και ανασκευή απόψεων και στάσεων. Κάποιος για να μπορέσει να απαιτήσει την ταυτότητα του ιστορικού θα πρέπει να έχει κάποια μεγάλη ιδέα και γνώση τι είναι η γνώση. Η ιστορία δεν αποτελεί μια απλή αφήγηση τετελεσμένων γεγονότων αλλά προσπάθεια αναδόμησης και ερμηνείας του παρελθόντος με στόχο συνήθως την ερμηνεία του παρόντος και της πρόληψης του μέλλοντος» και σημείωσε, «Η Νάντια στο εγχείρημα είχε δύο εμπόδια την συγκέντρωση του υλικού και την ιστορικοποίηση μιας μυθικής αφήγησης».
Η συγγραφέας δρ. Κωνσταντίνα Καρακώστα, παίρνοντας το λόγο ευχαρίστησε όλους τους παρευρισκομένους που τίμησαν την εκδήλωση παρουσίασης του βιβλίου της, ευχαρίστησε επίσης τους συντελεστές της εκδήλωσης, τους κυρίους Τάσο Χατζηβασιλείου, Αθανάσιο Μπαλέρμπα, Νίκολαο Παπαϊωάννου και Μιχάλη Μαγειρία, τις κυρίες Ισιδώρα Μάλαμα και Δήμητρα Μετόκη. «Είναι πάρα πολύ μεγάλη χαρά και τιμή που βρίσκομαι στις Σέρρες έπειτα από πρόσκληση του υφυπουργού εξωτερικών κ. Τάσου Χατζηβασιλείου για να μιλήσουμε για τους Βλάχους των Σερρών, οι οποίοι ήταν πολλοί και διαδραμάτισαν εξέχοντα ρόλο σε όλη αυτή την στήριξη του ελληνισμού σε δύσκολη περιοχή με τα όλα όσα έχει τραβήξει η Μακεδονία από τα βουλγαρικά κομιτάτα, από την διείσδυση της οθωμανικής προπαγάνδας. Το φιλοπρόοδο πνεύμα των Βλάχων ήταν όμως αυτό που στήριξε τον ελληνισμό της περιοχής και για αυτό χαίρομαι που είμαι εδώ μαζί σας. Σας ευχαριστώ που είστε σήμερα μαζί μας» δήλωσε η δρ. Κωνσταντίνα Καρακώστα.
Μεταξύ αυτών που τίμησαν την εκδήλωση ήταν ο π. Ανδρέας, εκπρόσωπος του σεβασμιότατου μητροπολίτη Σερρών και Νιγρίτης κ. Θεολόγου, ο Αντιπεριφερειάρχης κ. Παναγιώτης Σπυρόπουλος, οι Δήμαρχοι Σερρών κ. Βαρβάρα Μητλιάγκα, Αμφίπολης κ. Στέργιος Φραστανλής, Βισαλτίας κ. Βάνα Πλιάκου, Εμμανουήλ Παππά κ. Δημήτρης Νότας, Νέας Ζίχνης κ. Παντελής Μπόζης, η αντιπρύτανης του ΔΙΠΑΕ κ. Βίκυ Βράνα, ο Πρόεδρος του Επιμελητηρίου Σερρών κ. Αθανάσιος Μαλλιαράς, ο Πρόεδρος ECA και Σερραίος επιχειρηματίας κ. Αντώνης Σιάρκος, ο Πρόεδρος του Δικηγορικού Συλλόγου Σερρών κ. Παναγιώτης Καρίπογλου, η πρώην Υφυπουργός κ. Μαρία Κόλλια, ο τέως δήμαρχος Βισαλτίας κ. Αθανάσιος Μασλαρινός, οι διευθυντές Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Σερρών κ. Γιάννης Καρβασίλης και κ. Δημήτρης Σωτηριάδης αντίστοιχα, αντιδήμαρχοι και δημοτικοί σύμβουλοι από όλους τους δήμους της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών, Πρόεδροι και εκπρόσωποι φορέων και συλλόγων κ.α.
Αθανασία Κατερίνα Δασκάλου
