Από τον Βουλευτή Σερρών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας «Ελληνική Λύση-Κυριάκος Βελόπουλος» Κωνσταντίνο Μπούμπα προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων
Επίκαιρη ερώτηση με θέμα: «Ζημιές στην καλλιέργεια ρυζιού της Π.Ε. Σερρών του έτους 2025»
Συζητήθηκε στη Βουλή -στο πλαίσιο του Κοινοβουλευτικού Ελέγχου- η επίκαιρη ερώτηση του Βουλευτή Σερρών της Κοινοβουλευτικής Ομάδας «Ελληνική Λύση-Κυριάκος Βελόπουλος» Κωνσταντίνου Μπούμπα προς τον Υπουργό Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων με θέμα: «Ζημιές στην καλλιέργεια ρυζιού της Περιφερειακής Ενότητας Σερρών του έτους 2025». Στα πτρακτικά της Βουλής αναφέρονται τα παρακάτω:
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΜΠΑΣ: Σας ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε Υπουργέ, εδώ είμαστε και πάλι για προβλήματα που ταλανίζουν και απασχολούν τον αγροτικό και κτηνοτροφικό κόσμο και τους αλιείς. Αυτή τη φορά ερχόμαστε με ένα θέμα υψίστης σημασίας που αφορά την ορυζοκαλλιέργεια.
Εκπροσωπώ έναν νομό, ο οποίος είναι αγροτοκτηνοτροφικός νομός, την εκλογική μου περιφέρεια, τον Νομό Σερρών. Εδώ μιλάμε τώρα για έντεκα χωριά, για 26.553 στρέμματα μονοκαλλιέργεια κατ’ εξοχήν, τα οποία έχουν έρθει σε έναν οικονομικό μαρασμό. Γιατί έχει συμβεί αυτό; Τον Οκτώβριο της περασμένης χρονιάς, το 2025, έγινε συγκομιδή μόνο 8% της συνολικής παραγωγής. Αυτό σημαίνει ότι έχει μειωθεί δραστικά και έχει πάρει την κατιούσα, σε ό,τι αφορά την εμπορική αξία αλλά και γενικότερα τα ανταγωνιστικά χαρακτηριστικά του προϊόντος, λόγω της έντονης βροχόπτωσης, που σημαίνει μείωση της λεύκανσης του ρυζιού, αύξηση της υγρασίας και μείωση της περιεκτικότητας σε άμυλο που είναι χαρακτηριστικά της ορυζοκαλλιέργειας.
Έτσι, λοιπόν, αυτοί οι άνθρωποι που έχουν ως μονοκαλλιέργεια την ορυζοπαραγωγή, λόγω της θεομηνίας, καθώς όπως είπαμε δεν μπορούσαν να μαζέψουν το προϊόν, να γίνει συγκομιδή από το χωράφι και έγινε μόνο το 8%, ζητούν από εσάς να προβείτε στις ενδεδειγμένες ενέργειες ως Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, προκειμένου οι άνθρωποι αυτοί να μπουν στο ειδικό Πρόγραμμα Κρατικής Ενίσχυσης ήσσονος σημασίας -είναι το γνωστό σε όλους μας πρόγραμμα de minimis-, το οποίο όμως είχε καταληκτική ημερομηνία προχθές, δηλαδή τελευταία μέρα του Φεβρουαρίου. Αυτό είναι τώρα το ζήτημα. Εμείς ως Ελληνική Λύση είχαμε καταθέσει την επίκαιρη, αλλά οι μέρες τρέχουν.
Καθώς για αυτό το ζήτημα έχει στείλει η Διεύθυνση Αγροτικής Οικονομίας και Κτηνιατρικής, η ΔΑΟΚ Σερρών, με επιτόπιο έλεγχο που έκανε, σε εσάς έγγραφο πρώτα στην Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας -είναι ο αριθμός πρωτοκόλλου 59773/26-1-2026 έγγραφό της-, η δε Περιφέρεια Κεντρικής Μακεδονίας, δηλαδή ο β΄ βαθμός της τοπικής αυτοδιοίκησης μεταβίβασε το παραπάνω έγγραφο με ημερομηνία 5 Φεβρουαρίου 2026 στο Υπουργείο σας, πρέπει τώρα, κύριε Υπουργέ, διότι κρέμονται από τα χείλη σας και από τις δικές σας ενέργειες αυτοί οι άνθρωποι, να τους εντάξετε στις πληγείσες περιοχές, να μπουν σε αυτό το πρόγραμμα για να μπορέσουν να πάρουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση στο πρόγραμμα de minimis.
Κάντε, λοιπόν, αυτές τις ενέργειες, διότι η καταληκτική ημερομηνία -επαναλαμβάνω- ήταν 28 Φεβρουαρίου και πρέπει να δεσμευτεί ημερολογιακά.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Κύριε Υπουργέ, έχετε τον λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ (Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Αξιότιμε κύριε συνάδελφε, όντως οι κλιματικές συνθήκες, όπως αναφέρετε και εσείς στην ερώτησή σας, οι διεθνείς οικονομικοί παράγοντες, οι εμπορικοί συσχετισμοί έχουν διαμορφώσει μια δύσκολη συγκυρία για το ρύζι.
Σε κάθε περίπτωση για το συγκεκριμένο πρόβλημα όμως, όπως και ευρύτερα για κάθε ζήτημα που αφορά την πρωτογενή παραγωγή, η Κυβέρνηση έχει αποδείξει έμπρακτα ότι είμαστε εδώ για να στηρίξουμε τους παραγωγούς μας, πάντα βεβαίως στο πλαίσιο των δημοσιονομικών δυνατοτήτων της χώρας και των κοινοτικών κανονισμών.
Πράγματι, σύμφωνα με την ενημέρωση που έχουμε από τις υπηρεσίες μας, σε μια έκταση περίπου 20.000 στρεμμάτων της Κεντρικής Μακεδονίας έχει σημειωθεί μείωση κατά 40% της παραγωγής ρυζιού ως αποτέλεσμα ενός συνδυασμού καιρικών φαινομένων. Η συγκεκριμένη ζημιά από συγκεκριμένα αίτια και τις συγκεκριμένες ημερομηνίες, δηλαδή από την βροχόπτωση μετά την 31η Οκτωβρίου, βάσει του υφιστάμενου θεσμικού πλαισίου, δεν καλύπτεται από τον ΕΛΓΑ. Επομένως, η στήριξη των παραγωγών μπορεί να γίνει μόνο με τη χρήση άλλου κατάλληλου χρηματοδοτικού εργαλείου που μπορεί να είναι το de minimis, όπως πρόσφατα ανέφερε και ο ίδιος ο Υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης Κώστας Τσιάρας μετά από τη συνάντηση που είχαμε με παραγωγούς ρυζιού και την ΕΔΟΡΕΛ, τη διεπαγγελματική ρυζιού.
Βεβαίως, έχουν έρθει τα αιτήματα και έχουμε δει αρκετούς παραγωγούς και από τις περιοχές που αναφέρετε, τις δικές σας και όπως γνωρίζετε κάθε χρηματοδοτικό εργαλείο έχει τους δικούς του περιορισμούς. Τόσο οι ενισχύσεις de minimis όσο και οι κρατικές οικονομικές ενισχύσεις περιορίζονται από τον προϋπολογισμό τους, από προϋποθέσεις και όρους ένταξης από διαδικασίες και συγκεκριμένο χρονικό πλαίσιο.
Όσον αφορά μάλιστα τις ΚΟΕ ξέρετε ότι τώρα συγκεντρώνονται αιτήματα και στοιχεία τεκμηρίωσης για το 2025 και εν συνεχεία, θα καταρτιστεί το ετήσιο πρόγραμμα.
Μέχρι, λοιπόν, να προσδιοριστεί το κατάλληλο μέσο ενίσχυσης, στηρίζουμε τους παραγωγούς με πρωτοβουλίες που αφορούν το κόστος παραγωγής για το σύνολο του αγροτικού κόσμου, όπως γνωρίζετε: η διασφάλιση σταθερής και χαμηλής τιμής αγροτικού ρεύματος με το Πρόγραμμα «ΓΑΙΑ» και την επέκτασή του, η επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης του αγροτικού πετρελαίου στην αντλία και μάλιστα με 50% προσαύξηση, όφελος που φτάνει περίπου το μισό ευρώ ανά λίτρο, ο μειωμένος ΦΠΑ σε φυτοφάρμακα και λιπάσματα. Αποδεδειγμένα, λοιπόν.
Συνεπώς, εξαντλούμε κάθε δυνατότητα για τη στήριξη των παραγωγών μας και αυτό ισχύει τόσο γενικά όσο και στη συγκεκριμένη καλλιέργεια του ρυζιού. Στη δευτερολογία μου θα αναφερθώ βεβαίως και στα υπόλοιπα ζητήματα που θίγετε.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Ευχαριστούμε.
Ελάτε, κύριε συνάδελφε, έχετε τον λόγο.
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΣ ΜΠΟΥΜΠΑΣ: Κύριε Υπουργέ, αυτό το οποίο λέτε είναι έτερον εκάτερον. Δουλειά έτσι δεν γίνεται, να σας το πω απλά, στην καθομιλουμένη. Εδώ πάμε να ενταχθούμε σε Πρόγραμμα Κρατικής Ενίσχυσης ήσσονος σημασίας, όπως είναι το de minimis. Εσείς περιγράφετε το αγροτικό πετρέλαιο, περιγράφετε κάποια μέτρα που εξαγγείλατε για τους αγρότες σε ό,τι αφορά τον στρατηγικό σχεδιασμό και τον πρωτογενή τομέα. Αυτό είναι έτερον εκάτερον, είναι τελείως διαφορετικό, είναι το συνολικό πρόγραμμα. Εδώ μιλάμε για ρύζι, μιλάμε για καταστροφή. Μόνο το 8% είναι μεγαλύτερη ζημιά από το 40% που αναφερθήκατε.
Εδώ θα επικαλεστώ αυτό τώρα το ΦΕΚ, το οποίο ζητάει από τους ανθρώπους, για να πάρουν συνδεδεμένη ενίσχυση, 400 κιλά απόδοση στο στρέμμα. Πώς είναι δυνατόν με τέτοια έντονη θεομηνία, καιρικά φαινόμενα και αυτή την καταστροφή; Μιλάμε για το ΦΕΚ 5538/20-9-2023, υπουργική απόφαση 953/275364.
Να μην λέω απλώς τους αριθμούς. Να πω ότι οι άνθρωποι τώρα αντί για τετρακόσια κιλά, ζητούν να παραδώσουν διακόσια κιλά για να μπορούν να βγουν οικονομικά, διότι αλλιώς έχουν βουλιάξει, αφού χρωστούν στους πάντες, για φάρμακα, για λιπάσματα, δηλαδή για έξοδα που τρέχουν.
Μιας και μιλάμε για το ρύζι, να πούμε κάποια πράγματα για να γνωρίζει και ο ελληνικός λαός. Αυτή τη στιγμή το δικό μας το ρύζι, τα δύο τρίτα, έχουν πρόσημο εξαγωγής, δηλαδή εξάγονται. Τα τριακόσιες χιλιάδες στρέμματα ρυζιού στην Ελλάδα κατεξοχήν είναι στην περιοχή της κεντρικής Μακεδονίας, στη βόρεια Ελλάδα.
Όμως, ενώ εξάγεται το ρύζι το δικό μας, δυστυχώς, η Ευρωπαϊκή Ένωση εισάγει ρύζι με χαμηλούς ή και καθόλου δασμούς. Οπότε, αντιλαμβάνεστε ότι οι αθρόες εισαγωγές από τρίτες χώρες, όταν έχουμε υπερπαραγωγή, γνωστή ως Συνθήκη GATT, είναι ταφόπλακα. Το λέω για να το ξέρουν οι αγρότες. Και έρχεται τώρα και η General Mercado, η νέα Συνθήκη της Mercosur, η οποία θα τους βάλει ταφόπλακα και από τις χώρες της Λατινικής Αμερικής. Αυτό θα συμβεί με αυτή τη συνθήκη την οποία υπέγραψε η Ευρωπαϊκή Ένωση, και βεβαίως δέχτηκε και η Ελλάδα.
Πρέπει να πούμε, λοιπόν, το εξής. Για όλα αυτά τα φυτοφάρμακα που η Ευρωπαϊκή Ένωση για το δικό μας ρύζι έχει θεσμοθετήσει υποχρεωτικά ώστε να μπορέσουν οι άνθρωποι να έχουν ποιοτικά χαρακτηριστικά, από τις χώρες που γίνεται εισαγωγή -κυρίως από Ταϊλάνδη, από Βιετνάμ, από Μιανμάρ, και από όλες αυτές τις χώρες- ενώ χρησιμοποιούν κατώτερης ποιότητας φάρμακα, όταν έρχονται στο ράφι, αυτά τα επικίνδυνα φυτοφάρμακα δεν ανιχνεύονται. Οπότε, όλα καλά για τον καταναλωτή! Το τι τρώει, όμως, κανείς δεν ξέρει. Δεν ανιχνεύονται τα φυτοφάρμακα. Οπότε, η ζημιά είναι μεγάλη. Και να πούμε ότι ως χώρα είμαστε η τρίτη χώρα παραγωγής στην Ευρωπαϊκή Ένωση, μετά την Ιταλία και την Ισπανία.
Και έρχομαι τώρα στο εξής. Οι άνθρωποι αυτοί είναι σε απόγνωση διότι έχουν καταστραφεί. Έχουν, λοιπόν, το υψηλό κόστος σ’ ό,τι αφορά τα λιπάσματα και σ’ ό,τι αφορά τα γεωργικά εφόδια. Βάλτε και τον καιρό, που ενώ το ρύζι θέλει νερό, όμως είχαμε πάρα πολλή βροχόπτωση και έτσι το ρύζι πλάγιασε. Σας ανέφερα ότι ούτε έχει την ενδεδειγμένη περιεκτικότητα σε άμυλο, ούτε την ενδεδειγμένη λευκότητα έχει και έχει και πολύ υψηλά ποσοστά υγρασίας. Είχαν να αντιμετωπίσουν την έλλειψη νερού λόγω της κλιματικής αλλαγής και της λειψυδρίας.
Όμως, επειδή ο καιρός κάνει σκαμπανεβάσματα -και καταλαβαίνετε ότι όλοι οι αγρότες είναι εξαρτημένοι από τα καιρικά φαινόμενα- οι άνθρωποι έχουν πάθει μια ζημιά μεγάλη τώρα και ζητούν διακόσια κιλά ανά στρεμματική απόδοση για να μπορέσουν να πάρουν τη συνδεδεμένη ενίσχυση, να ενταχθούν στο «de minimis» για να μπορέσουν να ανακουφιστούν οικονομικά, αυτοί και οι οικογένειές τους.
Όμως, μην μιλάτε γενικά και αόριστα. Πείτε συγκεκριμένη ημερομηνία ως Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, για να ξέρουν και οι άνθρωποι πότε θα πάρουν λεφτά και αν θα ενταχθούν στο συγκεκριμένο πρόγραμμα, για να μπορέσουν να ανταπεξέλθουν οικονομικά. Είναι κοινωνικό το ζήτημα.
ΠΡΟΕΔΡΕΥΩΝ (Οδυσσέας Κωνσταντινόπουλος): Κύριε Υφυπουργέ, έχετε τον λόγο.
ΙΩΑΝΝΗΣ ΑΝΔΡΙΑΝΟΣ (Υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων): Ευχαριστώ, κύριε Πρόεδρε.
Κύριε συνάδελφε, πριν μιλήσω για το ζήτημα της συνδεδεμένης ενίσχυσης, θέλω να αναφερθώ σε κάτι που θεωρώ σημαντικό για τους παραγωγούς ρυζιού στις Σέρρες, και όχι μόνο.
Η εγχώρια παραγωγή ρυζιού υφίσταται πίεση και ανταγωνισμό από εισαγωγές αδασμολόγητου ρυζιού από τρίτες χώρες. Αυτό είναι μια πραγματικότητα. Πρόκειται, λοιπόν, για ένα πανευρωπαϊκό πρόβλημα το οποίο αντιμετωπίζουμε με στρατηγική.
Είχαμε ήδη μια πρώτη θετική εξέλιξη για την προστασία του προϊόντος, δηλαδή, σε συνεργασία με την Διεπαγγελματική Ρυζιού και σε κοινή γραμμή με την Ισπανία και την Ιταλία -που όπως είπατε είναι και οι χώρες που παράγουν μεγάλες ποσότητες, είναι πρώτη, δεύτερη και τρίτοι είμαστε εμείς- που είναι οι άλλες δύο κύριες ευρωπαϊκές χώρες παραγωγής ρυζιού, καταφέραμε να ενεργοποιηθεί ο μηχανισμός των δασμολογικών ποσοστώσεων, εξέλιξη την οποία μάλιστα έχουμε στόχο να βελτιώσουμε ακόμα περισσότερο σε κάποια σημεία προς όφελος των συμφερόντων των Ελλήνων παραγωγών.
Σ’ ό,τι αφορά τώρα τη συνδεδεμένη ενίσχυση, το γεγονός ότι έχουμε διατηρήσει το προϊόν στο συγκεκριμένο καθεστώς και για την τρέχουσα προγραμματική περίοδο, ήρθε ως αποτέλεσμα δύσκολων διαπραγματεύσεων. Για το 2024, λοιπόν, το ύψος της συνδεδεμένης ενίσχυσης ανήλθε σε 345 ευρώ ανά εκτάριο, που αποτελεί τη μέγιστη αποδεκτή τιμή, σύμφωνα με το στρατηγικό σχέδιο της ΚΑΠ. Για το 2025 το ύψος θα καθοριστεί, όπως προβλέπεται, μετά τα τελικά στοιχεία επιλέξιμων εκτάσεων και δυνητικών δικαιούχων από τις αιτήσεις ΟΣΔΕ που θα μας διαθέσει η ΑΑΔΕ.
Σ’ ό,τι αφορά την ελάχιστα απαιτούμενη ποσότητα ανά εκτάριο για τη λήψη της συγκεκριμένης ενίσχυσης, αυτή αποτελεί όρο επιλεξιμότητας. Επομένως, δεν υπάρχει δυνατότητα μονομερούς αλλαγής από κράτος μέλος, αλλά οφείλουμε να υποβάλουμε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή πλήρως αιτιολογημένο αίτημα τροποποίησης ώστε να λάβουμε έγκριση. Αυτή τη στιγμή, λοιπόν, είμαστε στο στάδιο των συζητήσεων για το θέμα αυτό. Κάνουμε, λοιπόν, ό,τι προβλέπεται για το αίτημα αυτό.
Επομένως, ανακεφαλαιώνοντας, δεν μένουμε μόνο στο πρόβλημα της μειωμένης παραγωγής ρυζιού και των προβλημάτων ποιότητας, που είπατε, μιας χρονιάς, αλλά η αντιμετώπιση είναι ολιστική. Κάνουμε ισχυρές συμμαχίες. Διεκδικούμε και πετυχαίνουμε θεσμικές παρεμβάσεις για την προστασία του προϊόντος με μακροχρόνιο χαρακτήρα και προοπτική. Και επεξεργαζόμαστε τη δυνατότητα μείωσης του ελάχιστου πλαφόν για να καταστούν οι δικαιούχοι της συνδεδεμένης όσο περισσότεροι παραγωγοί είναι δυνατόν. Ενισχύουμε απευθείας την οικονομική ρευστότητα, βάζοντας το ρύζι στις προτεραιότητες για την αναπλήρωση του χαμένου εισοδήματος για το 2025.
Και εδώ, σε συνεργασία με την ΕΔΟΡΕΛ, προσπαθούμε και θα κοιτάξουμε να προωθήσουμε την κατανάλωση του ρυζιού που, όπως γνωρίζετε, κύριε συνάδελφε, τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί και στην εσωτερική αγορά. Πάντως είναι γεγονός ότι είμαστε δίπλα, στηρίζουμε, και σας έδωσα απαντήσεις. Είδαμε και συναντήσαμε αγρότες και παραγωγούς ρυζιού από την περιοχή σας. Ήρθαν και με άλλους συναδέλφους Βουλευτές στον κ. Τσιάρα. Οι δεσμεύσεις είναι συγκεκριμένες. Αναζητούμε τη λύση για να στηρίξουμε. Και η βούλησή μας είναι ξεκάθαρη να τους στηρίξουμε.
Ευχαριστώ πολύ.
