Από το Παράρτημα του ΓΕΩΤΕ.Ε. Ανατολικής Μακεδονίας
Μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Νερού, 22 Μαρτίου
Το φετινό σύνθημα της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού 2025, όπως ορίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, συνοψίζεται στο «Διατήρηση των Παγετώνων» και επικεντρώνεται στους παγετώνες που σήμερα λιώνουν γρηγορότερα από ποτέ.
Η 47η Σύνοδος της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ το 1992, έχοντας υπόψη τις προτάσεις που διατυπώθηκαν στη Συνδιάσκεψη του ΟΗΕ για το «Περιβάλλον και την Ανάπτυξη», που πραγματοποιήθηκε στην Αργεντινή το 1977, αποφάσισε να ορίσει την 22η Μαρτίου κάθε χρόνου ως Παγκόσμια Ημέρα για το Νερό.
Το φετινό σύνθημα της Παγκόσμιας Ημέρας Νερού 2025, όπως ορίζεται από τα Ηνωμένα Έθνη, συνοψίζεται στο «Διατήρηση των Παγετώνων» και επικεντρώνεται στους παγετώνες που σήμερα λιώνουν γρηγορότερα από ποτέ. Καθώς ο πλανήτης γίνεται όλο και πιο ζεστός, ο παγωμένος κόσμος μας συρρικνώνεται, καθιστώντας τον κύκλο του νερού πιο απρόβλεπτο. Για δισεκατομμύρια ανθρώπους, οι ροές του λιωμένου νερού αλλάζουν, προκαλώντας πλημμύρες, ξηρασίες, κατολισθήσεις και άνοδο της στάθμης της θάλασσας. Αμέτρητες κοινότητες και οικοσυστήματα κινδυνεύουν από καταστροφή. Καθώς εργαζόμαστε μαζί για τον μετριασμό και την προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή, η διατήρηση των παγετώνων αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα. Πρέπει να μειώσουμε τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου για να επιβραδύνουμε την υποχώρηση των παγετώνων. Και τέλος, πρέπει να διαχειριστούμε το λιωμένο νερό πιο βιώσιμα. Η διάσωση των παγετώνων μας είναι μια στρατηγική επιβίωσης για τους ανθρώπους και τον πλανήτη.
Η χώρα μας αν και δεν διαθέτει μόνιμους παγετώνες, θα επηρεαστεί άμεσα από τη συρρίκνωση τους παγκοσμίως λόγω της αύξησης της στάθμης της θάλασσας και των παγκόσμιων επιπτώσεων στην ανθρωπότητα. Τα τελευταία χρόνια όμως μειώνεται δραστικά η εποχιακή χιονοκάλυψη της χώρας μας και των Βαλκανίων το χειμώνα με δυσμενείς επιπτώσεις για τα υδάτινα αποθέματα είτε αυτά είναι υπόγεια είτε είναι επιφανειακά. Σήμερα, βρισκόμαστε στα χαμηλότερα σημεία ενός κύκλου λειψυδρίας που διαρκεί τα τελευταία χρόνια και ο οποίος δεν γνωρίζουμε πότε θα τελειώσει και πότε θα αναπληρωθούν τα υδάτινα αποθέματα της χώρας μας, επιστρέφοντας στην «κανονικότητα» ως απαραίτητη προϋπόθεση για ένα βιώσιμο περιβάλλον και για την κάλυψη των υδρευτικών και αρδευτικών αναγκών μας. Επιπρόσθετα θα θέλαμε να τονίσουμε και τα παρακάτω:
· Σε παγκόσμιο επίπεδο, πάνω από το 80% των λυμάτων που παράγονται από την κοινωνία ρέει πίσω στο οικοσύστημα χωρίς να υποστούν επεξεργασία ή επαναχρησιμοποίηση. Οι ευκαιρίες από την αξιοποίηση των αποβλήτων ως πόρου είναι τεράστιες. Η διαχείριση των λυμάτων με ασφάλεια είναι μια προσιτή και βιώσιμη πηγή ύδατος, ενέργειας, θρεπτικών ουσιών και άλλων ανακτήσιμων υλικών.
· Το νερό αποτελεί θεμελιώδες αγαθό για την επιβίωση όλων των ζωντανών οργανισμών και είναι απαραίτητο για την υγεία, τη γεωργία, τη βιομηχανία και την παραγωγή ενέργειας. Ωστόσο, περισσότεροι από 2,2 δισεκατομμύρια άνθρωποι παγκοσμίως εξακολουθούν να μην έχουν πρόσβαση σε καθαρό νερό, με τις συνέπειες αυτής της έλλειψης να πλήττουν ιδιαίτερα τις ευάλωτες κοινωνίες και τις αναπτυσσόμενες χώρες.
· Μέχρι το 2050, κοντά στο 70% του παγκόσμιου πληθυσμού θα ζει σε πόλεις, σε σύγκριση με το σημερινό 50%. Επί του παρόντος, οι περισσότερες πόλεις στις αναπτυσσόμενες χώρες δεν διαθέτουν επαρκείς υποδομές και πόρους για την αντιμετώπιση της διαχείρισης των λυμάτων με ένα αποτελεσματικό και βιώσιμο τρόπο.
· Λύσεις όπως η δενδροφύτευση για την ενίσχυση των δασών, η αποκατάσταση των υγροτόπων, η διάνοιξη και αποκατάσταση φυσικών ρεμάτων, καθώς και η κατασκευή πράσινων υποδομών στον αστικό ιστό, είναι βιώσιμες και οικονομικά συμφέρουσες, έτσι ώστε να αποκατασταθεί ο κύκλος του νερού, να αντιμετωπιστεί η κλιματική αλλαγή και να βελτιωθούν η δημόσια υγεία και η ποιότητα ζωής με την εξυγίανση, τον καθαρισμό και την επαναχρησιμοποίηση του νερού.
· Η Ανατολική Μακεδονία (Δράμα, Καβάλα και Σέρρες) είναι από τις πιο προικισμένες από τη φύση περιοχές όσον αφορά τους διαθέσιμους υδατικούς πόρους με μεγάλα ποτάμια και έργα αξιοποίησης τους (φράγματα στον Νέστο, Λίμνη Κερκίνη, Τενάγη Φιλίππων κ.α.) καθώς και υπόγεια υδροφόρα στρώματα, ορισμένα από τα οποία είναι και Γεωθερμικά. Η διαθεσιμότητα τους όμως πλήττεται από τη λειψυδρία των τελευταίων ετών.
Οι επιστήμονες του Γεωτεχνικού χώρου συμβάλουν με τη γνώση και την καθημερινή εργασία τους στη διαφύλαξη ενός τόσο πολύτιμου πόρου που είναι το νερό, αφού η αγροτική παραγωγή, την οποία μεταξύ άλλων υποστηρίζουν, αποτελεί τον μεγαλύτερο καταναλωτή υδατικών πόρων στην Ελλάδα, επιφανειακών και υπογείων (70% περίπου του συνολικού όγκου) και συνεπώς η λελογισμένη χρήση αυτού στην αγροτική παραγωγή, σε συνδυασμό με τις άλλες χρήσεις του (ύδρευση, βιομηχανική χρήση), αποτέλεσε και θα αποτελεί μέριμνα των Γεωτεχνικών.
Κλείνοντας, θα θέλαμε να τονίσουμε τον καταλυτικό ρόλο που παίζουν οι Γεωτεχνικοί Επιστήμονες και το Γεωτεχνικό Επιμελητήριο που τους εκπροσωπεί στην ορθολογική διαχείριση των υδατικών πόρων της χώρας μας, ρόλο που άλλωστε είναι θεσμοθετημένος, τόσο επιστημονικά, όσο και νομοθετικά. Για αυτούς τους λόγους λοιπόν ας εντείνουμε τις προσπάθειες μας, στους διεθνείς οργανισμούς και τις κυβερνήσεις, ευαισθητοποιώντας παράλληλα τις τοπικές κοινωνίες για να επιτύχουμε τους στόχους μας.
